Về cuốn
Lão Tử- Đạo đức kinh PDF
, trong bộ Hồi kí (Nxb Văn học – 1993), cụ Nguyễn Hiến Lê cho biết:
“Chúng ta đã có vài ba bản dịch Đạo đức kinh rồi. Tôi góp thêm một bản dịch nữa, với một phần giới thiệu khoảng 100 trang về học thuyết của Lão tử.
“Chúng ta đã có vài ba bản dịch Đạo đức kinh rồi. Tôi góp thêm một bản dịch nữa, với một phần giới thiệu khoảng 100 trang về học thuyết của Lão tử.
Theo các học giả Trung Hoa gần đây, cho rằng Lão sinh sau Khổng, Mặc, trước Mạnh; và bộ Đạo đức kinh xuất hiện sau Luận ngữ, vào thế kỉ thứ IV hay thứ III, trước Tây lịch, do môn sinh của Lão tử chép lại lời thầy; tuy có khoảng mười chương của người đời sau thêm vào nhưng tư tưởng vẫn là nhất trí.
Theo các học giả Trung Hoa gần đây, cho rằng Lão sinh sau Khổng, Mặc, trước Mạnh; và bộ Đạo đức kinh xuất hiện sau Luận ngữ, vào thế kỉ thứ IV hay thứ III, trước Tây lịch, do môn sinh của Lão tử chép lại lời thầy; tuy có khoảng mười chương của người đời sau thêm vào nhưng tư tưởng vẫn là nhất trí.
Lão tử là triết gia đầu tiên của Trung Quốc luận về vũ trụ, có một quan niệm tiến bộ, vô thần về bản nguyên của vũ trụ mà ông gọi là Đạo. Ông lại xét tính cách và qui luật của Đạo, dùng những qui luật đó làm cơ sở cho đạo ở đời và đạo trị nước, tức cho một nhân sinh quan và một chính trị quan mới mẻ. Do đó mà học thuyết của ông hoàn chỉnh nhất, có hệ thống nhất thời Tiên Tần.
Lão tử là triết gia đầu tiên của Trung Quốc luận về vũ trụ, có một quan niệm tiến bộ, vô thần về bản nguyên của vũ trụ mà ông gọi là Đạo. Ông lại xét tính cách và qui luật của Đạo, dùng những qui luật đó làm cơ sở cho đạo ở đời và đạo trị nước, tức cho một nhân sinh quan và một chính trị quan mới mẻ. Do đó mà học thuyết của ông hoàn chỉnh nhất, có hệ thống nhất thời Tiên Tần.
Ông tặng cho hậu thế những tư tưởng bình đẳng, tự do, trọng hoà bình, không tranh giành nhau mà khoan dung với nhau (dĩ đức báo oán), trở về tự nhiên, sống thanh tịnh. Trở về tự nhiên theo ông không phải là trở về thời ăn lông ở lỗ, sống bằng săn bắn và hái trái cây, mà trở về buổi đầu thời đại nông nghiệp, thời bộ lạc, có tù trưởng nhưng tù trưởng cũng sống như mọi người khác, không can thiệp vào đời sống của dân. Nước thì nhỏ mà dân ít; các nước láng giềng trông thấy nhau, nghe được tiếng cho sủa, tiếng gà gáy của nhau mà dân các nước không qua lại với nhau, có thuyền có xe mà không ngồi, dùng lối thắc dây thời thượng cổ mà không có chữ viết (chương 80). Thời đó có thể là thời Nghiêu Thuấn mà tất cả các triết gia thời Tiên Tần đều cho là hoàng kim thời đại. Dĩ nhiên nhân loại không lùi lại như vậy được và đọc Lão tử chúng ta chỉ nên nhớ rằng ông muốn cứu cái tệ đương thời là đời sống đã phúc tạp quá, từ kinh tế tới lễ nghi, chính trị, tổ chức xã hội; con người đã gian tham, xảo trá nhiều, do đó mà loạn lạc, nghèo khổ.
Ông tặng cho hậu thế những tư tưởng bình đẳng, tự do, trọng hoà bình, không tranh giành nhau mà khoan dung với nhau (dĩ đức báo oán), trở về tự nhiên, sống thanh tịnh. Trở về tự nhiên theo ông không phải là trở về thời ăn lông ở lỗ, sống bằng săn bắn và hái trái cây, mà trở về buổi đầu thời đại nông nghiệp, thời bộ lạc, có tù trưởng nhưng tù trưởng cũng sống như mọi người khác, không can thiệp vào đời sống của dân. Nước thì nhỏ mà dân ít; các nước láng giềng trông thấy nhau, nghe được tiếng cho sủa, tiếng gà gáy của nhau mà dân các nước không qua lại với nhau, có thuyền có xe mà không ngồi, dùng lối thắc dây thời thượng cổ mà không có chữ viết (chương 80). Thời đó có thể là thời Nghiêu Thuấn mà tất cả các triết gia thời Tiên Tần đều cho là hoàng kim thời đại. Dĩ nhiên nhân loại không lùi lại như vậy được và đọc Lão tử chúng ta chỉ nên nhớ rằng
ông muốn cứu cái tệ đương thời là đời sống đã phúc tạp quá, từ kinh tế tới lễ nghi, chính trị, tổ chức xã hội; con người đã gian tham, xảo trá nhiều, do đó mà loạn lạc, nghèo khổ.
MUA SÁCH (TIKI)
MUA SÁCH (TIKI)
CHƯƠNG I
ĐỜI SỐNG
Lão tử là một hiện tượng khá lạ trong lịch sử triết
học của nhân loại. Ỏtlg là một triết gia lớn, ảnh hưởng
` tới cả Đông Á ngang với Khổn Ể tử, thời nào cũng được
đân tộc Trung Hoa tôn trọng( không như Mặc tử mà
tên tuổi bị chìm luôn trong hai ngàn năm ; có phần
còn hơn Khổng tử nứa vì chưa hề bị mạt sát tàn nhẫn
như họ Khống trong bảy tám chục năm nay ; mà từ
năm 165 (đời Hậu Hán) lại còn được Đạo gia tôn làm
Thái Thượng Lão quân, một trong ba vị thần tối oao
của họ ; đền thờ ông, Đại thanh (.`I£rl.Ể,z’í'.I.Il.')`Iìg truyền
dựng ở tại nơi ông sinh, hiện nay vẫn còn ở tỉnh Hà
Nam, hương khói lúc này có thể đã lạnh, nhưng pho
tượng cao bốn mét của ông thì may ra vẫn còn. Vậy mà
chúng ta không biết gì chắc chắn về đời ông, cả về tác
phẩm bất hủ mang tên ông nữa, mặc đầu Trung Hoa là
dân tộc sớm biết trọng sử nhất thế giới ngay từ đời
Chu, ba ngàn năm trước, họ đã có các sử quan ghi
chép những biến cố quan trọng từng năm cho mỗi
triều đại.
(1) Đạo giáo do Trương Đạo Làng thành lập (thế kỉ thứ II) có thời
bị nghỉ kị vì những hoạt động bí mật (hội kín) nhưng triết gia
Lão tử thì không.
Đúng ra là Thái thanh cung (BT)
2
Tử thời Tư Mã Thiên đến nay, biết bao nhiêu nhà
tra cứu đủ các sách cổ để tìm hiểu Lão tử tên thật là
gì, sống ở thời nào, làm gì, tiếp xúc với những ai,
nhưng chỉ đưa ra được những giả thuyết, và càng bàn
lại càng thêm rối vì ý kiến mâu thuẫn nhau, tới nỗi có
người - một học giả Nhật tên là Tân Điền Tả Hữu Cát
- phủ nhận hết thảy bảo Lão tử là một con người
huyền thoại không hề có !
Ngay đến tác phẩm Lõo tử (Đạo đức binh là tên đời
Hán đặt cho) rất ngắn, mà mỗi nhà chấm câu một
khác, hiểu một khác, tới nay đã có trên hai trăm bản
hiệu đính, giải thích, làm tốn không biết bao nhiêu
giấy mực. Lại thêm tác phẩm đó do ai viết, xuất hiện
thời nào, cúng là vấn đề nan giải nữa. Riêng La Căn
Trạch, trong cuốn Cizz từ khỏo sách (Nhân dân xuất
bản xã - Bắc Kinh - 1958) cũng đã viết ba bài, tổng
cộng trên 30.000 chứ để góp ý kiến về con người Lão
tử và tác phẩm Lẽo t2 và đã làm một bảng liệt kê kiến -
giải của trên ba chục học giả trước ông và đồng thời
với ông. Mà rốt cuộc, các nghi vấn người trước nêu ra
vẫn còn là nghỉ vấn, có thể sẽ vĩnh viễn là nghi vấn,
không làm sao giải nổi. Một triết gia với một tác phẩm
chỉ khoảng năm ngàn chứ - mươi, mười lăm trang sách
- mà làm cho hậu thế thắc mắc, hao tổn tâm trí như
vậy, có thể nói là không tiền khoáng hậu trong lịch
sử.
‡.Sựtích Lão tử.
Đời sống của Lão tử được chép lần đầu tiên trong
bộ Sử kí của Tư Mã Thiên phần Liệt truyện, thiên
6
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.