Giáo-hội Công-giáo là bi-tích, là dấu-hiệu khả-kiến của sự phục-hồi thống-nhất nguyên thủy đang thành hình. Đó là một sự thống-nhất trong dị-biệt, thống nhất trong Tình Yêu Thiên Chúa, dị-biệt trong thề-cách diễn đạt với đặc điểm của từng dân-tộc, trong « y-phục rực-rỡ muôn màu » như lời Thành-Vịnh nói về Giáo hội (Thánh Vịnh 104).
Bộ sách này có kỳ-vọng trình bày những màu sắc Việt-Nam của y-phục rực-rỡ ấy. Tôi muốn dùng hình ảnh này để nói đến văn học Công giáo Việt-Nam, một nền văn học dung hợp dân tộc tinh và công-giáo-tính, một thành phần bất-khả-phân của toàn thể văn học quốc-gia.
LỜI NÓI ĐẦU
Ự dị-biệt giữa các nền văn-học có nhiều nguyên-
nhân, trong đó đáng kê nhất sự dị-biệt về ngôn-
ngữ từ khi loài người xây-dựng Tháp Babel trong tội-lỗi
(Sáng thế, XI, 7). Nhờ mầu-nhiệm Cứu-thế, sự thống-nhất
ngôn-ngữ nguyên-thủy bắt đầu phục-hồi khi Chúa Thánh-
Thần Hiện Xuống (Công-vụ Tông-đồ, II, 4-G) nhưng chỉ
thể-hiện toàn vẹn khi mạt-thế trong cảnh toàn-thể loài
người đồng-thanh ngợi-khen Thiên-Chúa (Khải-huyền-
thư, VII, 9}.
Giáo-hội Công-giáo là bi-tích, là dấu-hiệu khả-kiến của
sự phục-hồi thống-nhất nguyên-thủy đang thành-hình. Đó
— IX —
là một sự thống-nhất trong dị-biệt, thống-nhất trong Tình
Yêu Thiên-Chúa, dị-biệt trong th-cách diễn-đạt với đặc
diễm của từng dân-tộc, trong « y-phục rực-rỡ muôn màu »
như lời Thánh-Vịnh nói về Giáo-hội (Thánh.Vịnh 104).
Dộ sách này có kỳ-vọng trình-bày những màu sắc
Việt-Nam của y-phục rực-rỡ ấy. Tôi muốn dùng hình-ảnh
này đề nói dến văn-học Công-giáo Việt-Nam, một nền văn
học dung-hợp dân-tộc-tinh và công-giáo-tinh, một thành-
phần bất-khẳ-phân của toàn-thè văn-học quốc-gia.
b
Với những tin-niệm và kỹ-vọng trên đây, tôi hoàn-
thành sách này trong những hoàn-cảnh đặc-biệt.
Từ năm 1950, tôi phụ-trách môn Việt-văn tại trường
Trung-học Khải-Định (Huế).. Do chức-nghiệp và sở-thích,
tôi lưu-tâm sưu-tầm và nghiên-cứu văn-liệu, trước đề soạn
bài dạy, sau đề chuần-bị khỏi-thảo một toàn-thư về văn-
học Việt-Nam.
Năm 1952, tôi được ơn trở lại đạo Công-giáo. Đức tin
hưởng.dẫn công-cuộc sưu-tầm nghiên-cứu của tôi trong
phạm-vi văn-học Công-giảo Việt-Nam. Tôi có dịp tìm kiếm
mi—lìèủ trong thư-viện các Tòa Giám-mục, các Dòng tu,
và trong tủ sách của những tư-nhân quen biết, Trong thời
gian xuất-ngoại, tôi tiếp-tục tìm kiếm trong các thư-viện
lớn ở Âu-Châu. Ngoài phần tìm kiếm riêng, tôi còn theo
dõi và khai-thác những phát-kiến của các học-giả trong và
ngoài nước. Theo thói-quen, tôi san-định những tài-liệu đẩ
-—x~
Trên đây là phần đầu tài liệu — bấm Đọc sách để xem đầy đủ.