Giải Câu hỏi trang 50 Chuyên đề Hoá học 11
Đề bài
Hãy tìm hiểu vai trò của các nước OPEC trong hoạt động khai thác và xuất khẩu dầu mỏ.
Lời giải
Vai trò của các nước OPEC trong hoạt động khai thác và xuất khẩu dầu mỏ
1. Giới thiệu về OPEC
OPEC (*Organization of the Petroleum Exporting Countries* — Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ) được thành lập năm 1960 tại Baghdad (Iraq). Năm nước sáng lập gồm: Iran, Iraq, Kuwait, Saudi Arabia (Ả Rập Xê Út) và Venezuela. Hiện nay tổ chức có khoảng 13 thành viên (bổ sung các nước như Libya, Algeria, Nigeria, UAE, Gabon, Guinea Xích đạo, Congo…), tập trung nhiều ở khu vực Trung Đông — nơi có trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới.
2. Vai trò trong khai thác dầu mỏ
- Các nước OPEC nắm giữ khoảng 70–80% trữ lượng dầu mỏ đã được xác minh của toàn thế giới, giữ vị thế chi phối trong ngành công nghiệp dầu mỏ.
- OPEC đóng góp khoảng 40–44% sản lượng dầu thô khai thác toàn cầu, là nguồn cung chủ lực cho nhiều quốc gia.
- Các nước thành viên phối hợp điều tiết sản lượng khai thác (hạn ngạch sản xuất) nhằm tránh khai thác quá mức và tránh cạnh tranh hạ giá, bảo vệ nguồn tài nguyên.
3. Vai trò trong xuất khẩu dầu mỏ
- OPEC kiểm soát khoảng 60% lượng dầu mỏ giao thương quốc tế.
- Thông qua việc tăng hoặc giảm hạn ngạch, OPEC tác động mạnh đến giá dầu thế giới:
- Giảm sản lượng → nguồn cung giảm → giá dầu tăng.
- Tăng sản lượng → nguồn cung tăng → giá dầu giảm.
- Ví dụ điển hình: khủng hoảng dầu mỏ năm 1973, khi OPEC cắt giảm xuất khẩu khiến giá dầu thế giới tăng vọt gần 4 lần, gây khủng hoảng kinh tế toàn cầu.
4. Ý nghĩa kinh tế – địa chính trị
- OPEC giúp các nước thành viên (phần lớn là nước đang phát triển) có tiếng nói và lợi thế đàm phán trên thị trường năng lượng toàn cầu.
- Thu nhập từ xuất khẩu dầu mỏ là nguồn tài chính chủ yếu cho sự phát triển kinh tế – xã hội của nhiều nước thành viên.
- OPEC còn phối hợp với các nước sản xuất dầu ngoài khối (nhóm OPEC+, có Nga và một số nước khác, từ năm 2016) để mở rộng khả năng điều tiết thị trường dầu mỏ thế giới.
Kết luận: Các nước OPEC giữ vai trò chi phối trong khai thác và xuất khẩu dầu mỏ: nắm phần lớn trữ lượng, cung cấp lượng lớn dầu thô, kiểm soát phần lớn lượng dầu giao thương quốc tế và điều tiết giá dầu thế giới thông qua hạn ngạch sản xuất – xuất khẩu, qua đó bảo vệ quyền lợi chung của các nước xuất khẩu dầu.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.