Giải Câu hỏi trang 11 Chuyên đề Ngữ văn 11
Đề bài
Từ các hướng nghiên cứu và các dạng đề tài được gợi ý ở trên, bạn sẽ chọn đề tài, vấn đề nào?
Gợi ý trả lời
Đây là câu hỏi mở, yêu cầu người học tự lựa chọn đề tài/vấn đề nghiên cứu dựa trên các hướng nghiên cứu và dạng đề tài đã gợi ý. Dưới đây là một phương án mẫu để tham khảo cách lựa chọn và lí giải.
a) Lựa chọn hướng nghiên cứu và đề tài cụ thể
Trong các hướng nghiên cứu được gợi ý (tác giả – tác phẩm; thể loại; đề tài – chủ đề; ngôn ngữ – nghệ thuật; bối cảnh lịch sử – văn hóa…), em chọn hướng nghiên cứu về một tác giả gắn với tác phẩm tiêu biểu.
Đề tài cụ thể: "Hình tượng người phụ nữ trong thơ Nôm của Hồ Xuân Hương" (cũng có thể chọn: "Tư tưởng nhân nghĩa trong *Bình Ngô đại cáo* của Nguyễn Trãi" hoặc "Nghệ thuật tả cảnh ngụ tình trong *Truyện Kiều* của Nguyễn Du").
b) Lí do lựa chọn đề tài
- Phù hợp sở thích và vốn hiểu biết: Em đã được học một số tác phẩm của Hồ Xuân Hương trong chương trình, có hứng thú và đã tích lũy được những hiểu biết ban đầu, thuận lợi cho việc đi sâu nghiên cứu.
- Có giá trị và ý nghĩa: Đề tài giúp làm rõ tiếng nói đòi quyền sống, quyền hạnh phúc của người phụ nữ trong xã hội phong kiến – một vấn đề vừa có giá trị văn học, vừa mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, còn nguyên tính thời sự.
- Vừa sức, khả thi: Phạm vi đề tài không quá rộng; nguồn tư liệu (tác phẩm, các bài nghiên cứu – phê bình) phong phú, dễ tìm, phù hợp với điều kiện và thời gian của học sinh.
- Có nét riêng: Em có thể tiếp cận từ góc nhìn của người đọc hôm nay để nêu cảm nhận, đánh giá riêng, tránh lặp lại hoàn toàn những ý kiến đã có.
c) Giới hạn và định hướng triển khai
- Giới hạn phạm vi: chỉ tập trung vào chùm thơ Nôm truyền tụng của Hồ Xuân Hương, xoay quanh hình tượng người phụ nữ.
- Định hướng nội dung: (1) vẻ đẹp hình thể và tâm hồn của người phụ nữ; (2) số phận, bi kịch của họ trong xã hội phong kiến; (3) tiếng nói phản kháng, khát vọng tự do – hạnh phúc; (4) nghệ thuật thể hiện (ngôn ngữ, hình ảnh, giọng điệu).
*Lưu ý:* Câu trả lời trên chỉ là một phương án mẫu. Mỗi người học có thể chọn hướng nghiên cứu, đề tài khác, miễn là nêu rõ và thuyết phục được lí do lựa chọn theo các tiêu chí: phù hợp sở thích – năng lực, có giá trị – ý nghĩa, vừa sức – khả thi về tư liệu và thời gian.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.