Chuyên đề học tập Ngữ văn 11

Giải Câu hỏi trang 50 Chuyên đề Ngữ văn 11

Phần 3. Vận dụng các yếu tố mới của ngôn ngữ trong giao tiếp   Gợi ý trả lời

Đề bài

Bạn có nghĩ rằng việc chêm xen tiếng Anh vào câu nói tiếng Việt của giới trẻ hiện nay là vấn đề đáng ngại không? Vì sao?

Gợi ý trả lời

Mở ý: Xác định đây là câu hỏi nêu quan điểm (câu nghị luận), nên cần nêu rõ ý kiến riêng và lí giải bằng những hiểu biết về ngôn ngữ đã học.

Hiện tượng "chêm xen" tiếng Anh vào câu nói tiếng Việt (kiểu: *"Deadline này mình cần feedback gấp"*, *"Ok, để mình check lại"*, *"Cái idea đó khá hay"*…) là một thực tế phổ biến trong giao tiếp của giới trẻ hiện nay. Theo em, đây không hẳn là một vấn đề đáng ngại một cách tuyệt đối, nhưng cần được nhìn nhận có chừng mực và điều chỉnh khi lạm dụng. Có thể lí giải trên hai phương diện:

a) Những điểm khiến hiện tượng này KHÔNG quá đáng ngại (mặt tích cực, có thể chấp nhận):

- Đây là biểu hiện bình thường của tiếp xúc và vay mượn ngôn ngữ – một quy luật phát triển tự nhiên của mọi ngôn ngữ trong thời đại hội nhập, toàn cầu hóa. Tiếng Việt từ xưa đã vay mượn nhiều từ Hán, Pháp… và vẫn giữ được bản sắc.
- Một số từ tiếng Anh ra đời cùng sản phẩm, công nghệ, lĩnh vực mới (như *internet, email, file, online, laptop*…) nên tiện lợi, ngắn gọn, dễ hiểu trong một số cộng đồng, ngữ cảnh chuyên môn.
- Việc chêm xen còn thể hiện tính năng động, sáng tạo, nhu cầu thể hiện cá tính và khả năng ngoại ngữ của người trẻ.

b) Những điểm khiến hiện tượng này ĐÁNG LƯU Ý nếu lạm dụng (mặt tiêu cực, cần điều chỉnh):

- Khi dùng tùy tiện, thiếu chọn lọc, nó làm mất đi sự trong sáng của tiếng Việt, khiến câu nói trở nên lai căng, nửa Việt nửa Anh, thiếu tự nhiên.
- Gây khó hiểu, cản trở giao tiếp với những người không biết tiếng Anh (người lớn tuổi, người ở nhiều vùng miền), vi phạm yêu cầu cơ bản của giao tiếp là phù hợp với đối tượng và hoàn cảnh.
- Nhiều trường hợp chêm xen chỉ để khoe mẽ, chạy theo trào lưu, trong khi tiếng Việt đã có sẵn từ diễn đạt đầy đủ (ví dụ nói *"confirm"* thay vì *"xác nhận"*), dễ thành thói quen dùng từ cẩu thả, lười làm giàu vốn tiếng mẹ đẻ.
- Nếu phổ biến quá mức có thể ảnh hưởng tới ý thức giữ gìn, bồi đắp tiếng Việt – một thành tố quan trọng của bản sắc văn hóa dân tộc.

c) Kết luận – thái độ ứng xử hợp lí:

Vấn đề không nằm ở bản thân việc xuất hiện từ ngữ nước ngoài, mà ở mức độ và cách sử dụng. Vì vậy, em cho rằng cần có thái độ chủ động, có ý thức: chấp nhận những yếu tố mới thực sự cần thiết, tiện ích; nhưng tránh lạm dụng, biết lựa chọn từ ngữ đúng lúc, đúng chỗ, đúng đối tượng, ưu tiên dùng tiếng Việt khi đã có từ tương đương, qua đó vừa hòa nhập thời đại vừa giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.