Chuyên đề học tập Ngữ văn 11

Giải Câu hỏi trang 50 Chuyên đề Ngữ văn 11

Phần 3. Vận dụng các yếu tố mới của ngôn ngữ trong giao tiếp   Gợi ý trả lời

Đề bài

Cho biết một số trường hợp dùng từ ngữ mới mà theo bạn là cần thiết.

Gợi ý trả lời

Việc dùng từ ngữ mới trong giao tiếp là cần thiết trong một số trường hợp sau:

a) Khi xuất hiện sự vật, hiện tượng, khái niệm mới mà tiếng Việt chưa có từ để gọi tên.
Đời sống luôn phát sinh những đối tượng mới, nhất là trong khoa học – công nghệ, đòi hỏi phải có từ ngữ mới để định danh. Ví dụ: *trí tuệ nhân tạo (AI), điện thoại thông minh, ví điện tử, mã QR, dữ liệu lớn (big data), tiền mã hoá.* Nếu không dùng những từ này thì không thể diễn đạt chính xác điều muốn nói.

b) Khi cần tiếp nhận các khái niệm, sản phẩm du nhập từ nước ngoài mà chưa có từ tương đương.
Trong quá trình hội nhập, nhiều từ ngữ được vay mượn hoặc dịch mới để bắt kịp đời sống quốc tế: *internet, email, livestream, podcast, thương mại điện tử, làm việc trực tuyến (online).* Dùng những từ này giúp giao tiếp thuận lợi, thống nhất với cách gọi chung của thế giới.

c) Khi cần diễn đạt ngắn gọn, chính xác và cập nhật trong các lĩnh vực chuyên môn.
Mỗi ngành khoa học, kĩ thuật, kinh tế… thường tạo ra thuật ngữ mới để gọi tên chính xác đối tượng nghiên cứu, tránh cách nói vòng vo, dài dòng. Ví dụ: *vắc-xin mRNA, năng lượng tái tạo, kinh tế số, chuyển đổi số.*

d) Khi cần phản ánh những hiện tượng, quan niệm mới trong đời sống xã hội.
Một số từ ngữ mới ra đời để gọi tên lối sống, xu hướng, hiện tượng xã hội đương thời: *sống xanh, lối sống tối giản, làm việc từ xa, mạng xã hội, người có ảnh hưởng.* Những từ này giúp giao tiếp phản ánh kịp thời thực tế đang vận động.

Lưu ý: Việc dùng từ ngữ mới chỉ thật sự cần thiết khi nó bổ sung cho vốn từ còn thiếu, giúp giao tiếp rõ ràng, hiệu quả; không nên lạm dụng từ mới (nhất là tiếng nước ngoài) khi tiếng Việt đã có từ diễn đạt tương đương.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.