Giải Luyện tập 2 trang 56 Chuyên đề Ngữ văn 11
Đề bài
Trình bày những giải pháp cần thực hiện để giữ gìn và phát triển ngôn ngữ của dân tộc.
Gợi ý:
Giữ gìn và phát triển ngôn ngữ của dân tộc là một vấn đề lớn và quan trọng. Giải pháp cho vấn đề này đòi hỏi sự phối hợp của nhiều thành phần trong xã hội. Có thể thảo luận, đưa ra các giải pháp xét từ nhiều góc độ:
– Về phía cá nhân: Mỗi học sinh cần có nhận thức như thế nào về vấn đề giữ gìn và phát triển ngôn ngữ của dân tộc? Bạn có thể làm gì để góp phần vào việc giữ gìn và phát triển tiếng Việt?
– Về phía gia đình: Mỗi thành viên cần làm gì để ngôn ngữ giao tiếp trong gia đình hướng đến sự chuẩn mực và trong sáng của tiếng Việt?
Trình bày những giải pháp cần thực hiện để giữ gìn và phát triển ngôn ngữ của dân tộc.
Gợi ý:
Giữ gìn và phát triển ngôn ngữ của dân tộc là một vấn đề lớn và quan trọng. Giải pháp cho vấn đề này đòi hỏi sự phối hợp của nhiều thành phần trong xã hội. Có thể thảo luận, đưa ra các giải pháp xét từ nhiều góc độ:
– Về phía cá nhân: Mỗi học sinh cần có nhận thức như thế nào về vấn đề giữ gìn và phát triển ngôn ngữ của dân tộc? Bạn có thể làm gì để góp phần vào việc giữ gìn và phát triển tiếng Việt?
– Về phía gia đình: Mỗi thành viên cần làm gì để ngôn ngữ giao tiếp trong gia đình hướng đến sự chuẩn mực và trong sáng của tiếng Việt?
– Về phía nhà trường: Nhà trường, thầy cô cần có những giải pháp gì để góp phần giữ gìn và phát triển tiếng Việt?
– Về phía các cơ quan truyền thông: Đài truyền hình, đài phát thanh, báo in và báo điện tử có trách nhiệm như thế nào về vấn đề này? Theo bạn, các cơ quan này cần làm gì để thực hiện tốt hơn việc truyền tải thông tin, góp phần giữ gìn và phát triển tiếng Việt một cách lành mạnh, đúng hướng?
Gợi ý trả lời
Giải pháp giữ gìn và phát triển ngôn ngữ của dân tộc
Giữ gìn và phát triển tiếng Việt là trách nhiệm chung, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ của nhiều thành phần trong xã hội. Có thể trình bày các giải pháp theo bốn góc độ sau:
a) Về phía cá nhân (mỗi học sinh)
- Nhận thức đúng: Mỗi học sinh cần ý thức rằng tiếng Việt là tài sản tinh thần vô giá, là "thứ của cải vô cùng lâu đời và vô cùng quý báu của dân tộc" (Hồ Chí Minh); giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt chính là giữ gìn bản sắc văn hóa và lòng tự hào dân tộc.
- Hành động cụ thể: Ra sức học tập, trau dồi vốn tiếng Việt; nói và viết đúng chuẩn mực (đúng chính tả, từ ngữ, ngữ pháp); sử dụng từ ngữ lịch sự, có văn hóa trong giao tiếp. Hạn chế lạm dụng tiếng nước ngoài, tiếng lóng, cách viết sai lệch (viết tắt tùy tiện, "ngôn ngữ mạng") khi không cần thiết. Đồng thời biết tiếp thu có chọn lọc để làm giàu, phát triển tiếng Việt (vay mượn hợp lí những từ ngữ mới).
b) Về phía gia đình
- Mỗi thành viên nêu gương sử dụng ngôn ngữ chuẩn mực, trong sáng, lễ phép trong giao tiếp hằng ngày; ông bà, cha mẹ làm gương cho con cháu.
- Xây dựng nền nếp giao tiếp có văn hóa: xưng hô đúng mực, tránh nói tục, chửi thề; khuyến khích con em đọc sách báo tiếng Việt, kể chuyện, trò chuyện để rèn luyện và giữ gìn tiếng mẹ đẻ, trao truyền ngôn ngữ giữa các thế hệ.
c) Về phía nhà trường, thầy cô
- Coi trọng việc dạy và học tiếng Việt, rèn kĩ năng nói – viết đúng chuẩn mực cho học sinh ngay từ nhỏ; chú trọng chính tả, dùng từ, đặt câu, diễn đạt.
- Thầy cô là tấm gương chuẩn mực về ngôn ngữ; tổ chức các hoạt động, câu lạc bộ, cuộc thi (viết, hùng biện, giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt) để khơi dậy tình yêu và ý thức trách nhiệm với tiếng Việt; giáo dục học sinh thái độ trân trọng tiếng mẹ đẻ, đồng thời tiếp nhận cái mới một cách có chọn lọc.
d) Về phía các cơ quan truyền thông (truyền hình, phát thanh, báo in, báo điện tử)
- Trách nhiệm: Là những phương tiện có sức lan tỏa rộng và ảnh hưởng mạnh đến cách dùng ngôn ngữ của công chúng, nên truyền thông phải gương mẫu sử dụng tiếng Việt chuẩn mực, trong sáng; mỗi sai sót về ngôn ngữ trên truyền thông đều có thể lan rộng và tạo thói quen xấu cho xã hội.
- Giải pháp: Chuẩn hóa ngôn ngữ của người dẫn chương trình, phóng viên, biên tập viên; biên tập kĩ càng, tránh lỗi chính tả, dùng từ sai, lạm dụng tiếng nước ngoài trong tiêu đề và nội dung. Tăng cường các chương trình, chuyên mục tuyên truyền, hướng dẫn giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt; tôn vinh cách dùng tiếng Việt hay, đúng; qua đó định hướng công chúng sử dụng ngôn ngữ một cách lành mạnh, đúng hướng.
Kết luận: Chỉ khi cá nhân, gia đình, nhà trường và các cơ quan truyền thông cùng chung tay – vừa giữ gìn sự chuẩn mực, trong sáng, vừa tiếp thu có chọn lọc để làm giàu vốn ngôn ngữ – thì tiếng Việt mới vừa được bảo tồn vừa không ngừng phát triển.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.