Giải Câu 2 trang 69 Chuyên đề Ngữ văn 11
Đề bài
Trong bài viết, việc triển khai thông tin đã được tác giả thực hiện như thế nào?
(văn bản: Bài viết về nhà thơ Tố Hữu (Theo Nguyễn Văn Long, Từ điển văn học (bộ mới), NXB Thế giới, Hà Nội, 2004, tr. 1751 – 1753))
Gợi ý trả lời
Cách triển khai thông tin trong bài viết về nhà thơ Tố Hữu
Đây là một mục từ trong *Từ điển văn học*, nên tác giả Nguyễn Văn Long triển khai thông tin theo lối của một bài giới thiệu – nghiên cứu khái quát về một tác giả văn học. Có thể nhận ra cách triển khai qua các điểm sau:
a) Triển khai theo trình tự thời gian (tiểu sử – sự nghiệp):
Bài viết đi từ những thông tin về *tiểu sử* (tên thật, năm sinh, quê quán, hoàn cảnh gia đình, con đường đến với cách mạng) rồi lần lượt điểm qua *các chặng đường sáng tác* của Tố Hữu gắn với các tập thơ tiêu biểu (*Từ ấy, Việt Bắc, Gió lộng, Ra trận, Máu và hoa…*). Nhờ đó, cuộc đời và sự nghiệp của nhà thơ hiện lên theo một mạch phát triển liên tục, có trước có sau.
b) Gắn chặng đường thơ với chặng đường cách mạng – lịch sử dân tộc:
Mỗi tập thơ được đặt trong bối cảnh lịch sử – xã hội tương ứng, cho thấy thơ Tố Hữu luôn song hành với các giai đoạn của cách mạng Việt Nam. Thông tin về tác phẩm vì thế không tách rời mà được soi chiếu trong mối quan hệ với đời sống chính trị, kháng chiến.
c) Kết hợp trình bày sự kiện với đánh giá, nhận định:
Tác giả không chỉ *cung cấp thông tin* (các mốc, các tập thơ) mà còn *đưa ra nhận xét, đánh giá* về vị trí, đóng góp và đặc điểm phong cách nghệ thuật của Tố Hữu (thơ trữ tình – chính trị, tính dân tộc đậm đà, giọng điệu tâm tình ngọt ngào…). Thông tin khách quan và ý kiến đánh giá được kết hợp, bổ sung cho nhau.
d) Triển khai từ khái quát đến cụ thể, từ cuộc đời đến phong cách:
Bài viết đi từ giới thiệu chung về con người, vị trí của Tố Hữu trong nền thơ hiện đại, rồi cụ thể hóa qua từng tập thơ, cuối cùng khái quát lại thành những đặc điểm phong cách nghệ thuật nổi bật. Cách sắp xếp này giúp người đọc vừa nắm được diện mạo tổng thể, vừa hiểu sâu từng phương diện.
Kết luận: Việc triển khai thông tin trong bài viết vừa bảo đảm tính *chính xác, hệ thống* (theo trình tự tiểu sử – sự nghiệp, gắn với lịch sử), vừa bảo đảm tính *khoa học – đánh giá* (kết hợp cung cấp dữ liệu với nhận định, phân tích phong cách), đúng với đặc trưng của một bài giới thiệu – nghiên cứu về tác giả văn học.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.