Chuyên đề học tập Sinh học 11

Giải Câu hỏi trang 10 Chuyên đề Sinh học 11

Chuyên đề 1. Dinh dưỡng khoáng - Nền nông nghiệp sạch   Đã kiểm chéo

Đề bài

Nền nông nghiệp sạch cần đầu tư kinh phí lớn nên không phải ở đâu cũng có thể áp dụng được. Em hãy nêu một số biện pháp canh tác truyền thống để giảm thiểu việc bón phân hoá học.

Lời giải

Phân tích đề: Phân hoá học cho hiệu quả nhanh nhưng dùng nhiều sẽ gây chai đất, ô nhiễm nguồn nước, mất cân bằng vi sinh vật đất. Nông nghiệp sạch hiện đại tốn kém, nên ở những nơi điều kiện kinh tế còn hạn chế, người nông dân có thể tận dụng các biện pháp canh tác truyền thống để thay thế một phần phân hoá học, vừa rẻ vừa bền vững.

Một số biện pháp canh tác truyền thống giảm thiểu việc bón phân hoá học:

a) Bón phân hữu cơ ủ hoai mục: sử dụng phân chuồng (phân trâu, bò, lợn, gà), phân bắc, rác hữu cơ, rơm rạ... đem ủ cho hoai mục rồi bón cho cây. Phân hữu cơ cung cấp chất khoáng đa – trung – vi lượng và mùn, cải tạo kết cấu đất, làm đất tơi xốp, giữ nước và giữ phân tốt hơn.

b) Trồng và vùi cây phân xanh: gieo trồng các cây họ Đậu hoặc cây phân xanh (điền thanh, muồng, bèo hoa dâu, cốt khí...) rồi cày vùi thân lá tươi vào đất. Nhờ vi khuẩn nốt sần cố định nitơ, biện pháp này bổ sung đạm tự nhiên và chất hữu cơ cho đất.

c) Luân canh và xen canh với cây họ Đậu: luân phiên trồng cây họ Đậu (lạc, đậu tương, đậu xanh...) với cây trồng chính, hoặc trồng xen cây họ Đậu. Vi khuẩn cộng sinh cố định đạm làm giàu nguồn nitơ trong đất, giảm nhu cầu bón phân đạm hoá học và hạn chế sâu bệnh tích luỹ.

d) Sử dụng phân vi sinh (chế phẩm vi sinh vật): bón các chế phẩm chứa vi khuẩn cố định đạm, vi sinh vật phân giải lân, phân giải chất hữu cơ... giúp tăng lượng khoáng cây hấp thụ được từ đất một cách tự nhiên.

e) Trả lại tàn dư thực vật và che phủ đất: vùi gốc rạ, thân lá cây sau thu hoạch, ủ compost tại chỗ và che phủ mặt đất bằng rơm rạ, xác thực vật để hạn chế rửa trôi, xói mòn chất khoáng, đồng thời bổ sung dinh dưỡng khi phân huỷ.

g) Tận dụng bùn ao, phù sa: đưa bùn ao giàu mùn, phù sa sông lên bón ruộng để bổ sung chất dinh dưỡng và cải tạo đất.

Kết luận: Những biện pháp trên đều dựa vào nguồn phân hữu cơ, khả năng cố định đạm của cây họ Đậu và hoạt động của vi sinh vật đất, nên rẻ tiền, dễ áp dụng và thân thiện với môi trường, giúp giảm đáng kể lượng phân hoá học phải sử dụng.

Đáp số

Bón phân hữu cơ ủ hoai (phân chuồng, phân bắc, rơm rạ ủ)Trồng và cày vùi cây phân xanh (bèo hoa dâu, điền thanh...)Luân canh, xen canh với cây họ Đậu để cố định đạmDùng phân vi sinh (vi khuẩn cố định đạm, phân giải lân)Trả lại tàn dư thực vật, ủ compost và che phủ đấtTận dụng bùn ao, phù sa để cải tạo và bón ruộng

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.