Chuyên đề học tập Sinh học 11

Giải Câu hỏi 2 trang 44 Chuyên đề Sinh học 11

Vệ sinh an toàn thực phẩm   Đã kiểm chéo

Đề bài

Vì sao nói mất vệ sinh an toàn thực phẩm có thể dẫn đến suy thoái nòi giống, gây suy giảm chất lượng dân số?

Lời giải

Phân tích vấn đề

Mất vệ sinh an toàn thực phẩm nghĩa là thực phẩm bị nhiễm các tác nhân gây hại: vi sinh vật gây bệnh, hóa chất bảo vệ thực vật tồn dư, kim loại nặng (chì, thủy ngân, asen...), chất bảo quản - phụ gia độc hại, độc tố nấm mốc (aflatoxin...). Khi các tác nhân này tích lũy lâu dài trong cơ thể, chúng tác động đến chính vật chất di truyền và khả năng sinh sản, nên không chỉ ảnh hưởng một cá thể mà còn ảnh hưởng đến các thế hệ sau và chất lượng của cả cộng đồng dân cư.

Nói mất vệ sinh an toàn thực phẩm có thể dẫn đến suy thoái nòi giống, suy giảm chất lượng dân số vì:

a) Gây đột biến gene, đột biến nhiễm sắc thể ở tế bào sinh dục
Nhiều hóa chất tồn dư trong thực phẩm bẩn (thuốc trừ sâu, kim loại nặng, độc tố nấm mốc) là các tác nhân gây đột biến. Khi tác động lên tế bào sinh dục (tinh trùng, trứng), chúng làm biến đổi vật chất di truyền. Các đột biến có hại này được truyền cho đời sau, làm phát sinh các dị tật, bệnh di truyền → làm thoái hóa nòi giống.

b) Gây rối loạn khả năng sinh sản
Các chất độc tích lũy làm suy giảm chất lượng và số lượng giao tử, rối loạn nội tiết sinh dục, gây vô sinh, hiếm muộn, sẩy thai, thai lưu. Điều này làm giảm khả năng duy trì và phát triển nòi giống.

c) Ảnh hưởng đến sự phát triển của phôi, thai và trẻ nhỏ
Phụ nữ mang thai ăn phải thực phẩm nhiễm độc, các chất độc qua nhau thai gây quái thai, dị tật bẩm sinh, chậm phát triển thể chất và trí tuệ của thai nhi. Trẻ em dùng thực phẩm bẩn bị suy dinh dưỡng, chậm lớn, kém phát triển trí não → thế hệ tương lai suy giảm cả về thể lực và trí lực.

d) Gây bệnh tật mạn tính, làm suy giảm sức khỏe cộng đồng
Tích lũy độc chất lâu dài gây các bệnh mạn tính nguy hiểm (ung thư, bệnh gan, thận, thần kinh...), làm giảm tuổi thọ, giảm sức lao động và thể lực của người dân. Khi tỉ lệ người mắc bệnh, dị tật, suy giảm thể chất - trí tuệ trong cộng đồng tăng lên thì chất lượng dân số (được đánh giá qua thể lực, trí lực, tuổi thọ, tỉ lệ bệnh tật...) bị giảm sút.

Kết luận
Vì các tác nhân trong thực phẩm mất an toàn vừa gây đột biến di truyền truyền cho đời sau, vừa làm rối loạn sinh sản và gây hại cho sự phát triển của phôi thai - trẻ em, vừa làm tăng bệnh tật, giảm thể lực - trí lực của cả cộng đồng, nên mất vệ sinh an toàn thực phẩm có thể dẫn đến suy thoái nòi giống và suy giảm chất lượng dân số.

Đáp số

Vì tác nhân độc hại trong thực phẩm bẩn gây đột biến ở tế bào sinh dục (di truyền cho đời sau), gây rối loạn sinh sản, gây dị tật - chậm phát triển ở thai nhi và trẻ em, đồng thời làm tăng bệnh tật và giảm thể lực - trí lực của cộng đồng → suy thoái nòi giống, suy giảm chất lượng dân số.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.