Chuyên đề học tập Tin học 12

Giải Câu hỏi 2 trang 84 Chuyên đề Tin học 12

Bài 14. Hệ số tương quan tuyến tính   Đã kiểm

Đề bài

Khi khai báo số liệu hàm CORREL tính R(X,Y) có cần chú ý đến thứ tự hai dãy số không?

Lời giải

Đề: Khi khai báo số liệu cho hàm `CORREL` để tính R(X,Y)R(X,Y) có cần chú ý đến thứ tự hai dãy số không?

a) Cú pháp và công thức. Trong phần mềm bảng tính, hệ số tương quan tuyến tính được tính bằng:

CORREL(array1; array2)\text{CORREL}(\text{array1};\ \text{array2})

với công thức:

R(X,Y)=∑i=1n(xi−xˉ)(yi−yˉ)∑i=1n(xi−xˉ)2⋅∑i=1n(yi−yˉ)2R(X,Y)=\dfrac{\displaystyle\sum_{i=1}^{n}(x_i-\bar{x})(y_i-\bar{y})}{\sqrt{\displaystyle\sum_{i=1}^{n}(x_i-\bar{x})^2}\cdot\sqrt{\displaystyle\sum_{i=1}^{n}(y_i-\bar{y})^2}}

b) Đổi chỗ hai dãy (đổi vai trò X và Y). Thay `CORREL(X; Y)` bằng `CORREL(Y; X)` nghĩa là tính R(Y,X)R(Y,X):

- Tử số: (xi−xˉ)(yi−yˉ)(x_i-\bar{x})(y_i-\bar{y}) thành (yi−yˉ)(xi−xˉ)(y_i-\bar{y})(x_i-\bar{x}) — không đổi, vì phép nhân có tính giao hoán.
- Mẫu số: hai thừa số ∑(xi−xˉ)2\sqrt{\sum(x_i-\bar{x})^2} và ∑(yi−yˉ)2\sqrt{\sum(y_i-\bar{y})^2} chỉ đổi chỗ cho nhau, tích không đổi.

Suy ra R(X,Y)=R(Y,X)R(X,Y)=R(Y,X). Vậy không cần chú ý dãy nào khai báo ở vị trí `array1`, dãy nào ở `array2` — kết quả như nhau.

c) Điều thực sự phải bảo đảm. Tuy không cần để ý thứ tự *giữa hai dãy*, nhưng phải giữ đúng sự tương ứng từng cặp (xi,yi)(x_i, y_i): mỗi giá trị của XX ứng đúng với giá trị của YY đo trên cùng một đối tượng (cùng một hàng, một lần quan sát). Hai dãy phải cùng số phần tử và cùng thứ tự quan sát; nếu xáo trộn làm lệch cặp thì kết quả sẽ sai.

Kết luận: Vì công thức đối xứng với XX và YY nên đổi vị trí hai đối số của `CORREL` không làm đổi giá trị; chỉ cần giữ đúng sự tương ứng từng cặp của hai dãy.

Đáp số

Không cần — vì R(X,Y)=R(Y,X)R(X,Y)=R(Y,X), hàm CORREL đối xứng nên đổi thứ tự hai dãy cho kết quả như nhauChỉ cần giữ đúng sự tương ứng từng cặp (xi,yi)(x_i, y_i) và hai dãy cùng số phần tử, cùng thứ tự quan sát

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.