Chuyên đề học tập Toán 10

Giải Bài 1.19 trang 23 Chuyên đề Toán 10

Bài tập cuối chuyên đề 1   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một đoàn xe chở 255 tấn gạo tiếp tế cho đồng bào vùng bị lũ lụt. Đoàn xe có 36 chiếc gồm ba loại: xe chở 5 tấn, xe chở 7 tấn và xe chở 10 tấn. Biết rằng tổng số hai loại xe chở 5 tấn và chở 7 tấn nhiều gấp ba lần số xe chở 10 tấn. Hỏi mỗi loại xe có bao nhiêu chiếc?

Lời giải

Gọi ẩn. Gọi số xe chở 55 tấn, chở 77 tấn và chở 1010 tấn lần lượt là x, y, zx,\,y,\,z (chiếc), với x, y, zx,\,y,\,z là các số nguyên dương.

Lập hệ phương trình bậc nhất ba ẩn.

- Đoàn xe có 3636 chiếc:
x+y+z=36.x+y+z=36.

- Tổng số gạo chở được là 255255 tấn:
5x+7y+10z=255.5x+7y+10z=255.

- Tổng số xe chở 55 tấn và 77 tấn gấp ba lần số xe chở 1010 tấn:
x+y=3z.x+y=3z.

Ta được hệ:
{x+y+z=365x+7y+10z=255x+y−3z=0\begin{cases} x+y+z=36 \\ 5x+7y+10z=255 \\ x+y-3z=0 \end{cases}

Giải hệ.

Thay x+y=3zx+y=3z vào phương trình thứ nhất:
3z+z=36  ⇒  4z=36  ⇒  z=9.3z+z=36 \;\Rightarrow\; 4z=36 \;\Rightarrow\; z=9.

Suy ra x+y=36−9=27x+y=36-9=27.

Với z=9z=9, phương trình thứ hai trở thành:
5x+7y+10⋅9=255  ⇒  5x+7y=165.5x+7y+10\cdot 9=255 \;\Rightarrow\; 5x+7y=165.

Từ x+y=27x+y=27 ta có x=27−yx=27-y. Thế vào:
5(27−y)+7y=165  ⇒  135+2y=165  ⇒  2y=30  ⇒  y=15.5(27-y)+7y=165 \;\Rightarrow\; 135+2y=165 \;\Rightarrow\; 2y=30 \;\Rightarrow\; y=15.

Do đó x=27−15=12x=27-15=12.

Vậy x=12, y=15, z=9x=12,\ y=15,\ z=9.

Kiểm tra lại đáp số.

- Tổng số xe: 12+15+9=3612+15+9=36 (chiếc). ✓
- Tổng số gạo: 5⋅12+7⋅15+10⋅9=60+105+90=2555\cdot 12+7\cdot 15+10\cdot 9=60+105+90=255 (tấn). ✓
- Tổng hai loại xe 55 tấn và 77 tấn: 12+15=27=3⋅912+15=27=3\cdot 9 (gấp ba lần số xe 1010 tấn). ✓

Kết luận. Đoàn xe có 1212 xe chở 55 tấn, 1515 xe chở 77 tấn và 99 xe chở 1010 tấn.

Đáp số

Xe 5 tấn: 12 chiếc; xe 7 tấn: 15 chiếc; xe 10 tấn: 9 chiếc

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.