Chuyên đề học tập Toán 10

Giải Hoạt động 3 trang 50 Chuyên đề Toán 10

Bài 6. Hypebol   Đã kiểm

Đề bài

Cho hypebol có phương trình chính tắc x2a2−y2b2=1\dfrac{x^2}{a^2} - \dfrac{y^2}{b^2} = 1 với các tiêu điểm F1(−c;0)F_1(-c; 0), F2(c;0)F_2(c; 0). Xét các đường thẳng Δ1:x=−a2c\Delta_1: x = -\dfrac{a^2}{c} và Δ2:x=a2c\Delta_2: x = \dfrac{a^2}{c} (H.3.14). Với điểm M(x;y)M(x; y) thuộc hypebol, tính các tỉ số MF1d(M,Δ1)\dfrac{MF_1}{d(M, \Delta_1)} và MF2d(M,Δ2)\dfrac{MF_2}{d(M, \Delta_2)} theo aa và cc.

Lời giải

Hypebol có x2a2−y2b2=1\dfrac{x^2}{a^2} - \dfrac{y^2}{b^2} = 1 với c2=a2+b2c^2 = a^2 + b^2, tiêu điểm F1(−c;0)F_1(-c;0), F2(c;0)F_2(c;0) và hai đường chuẩn Δ1:x=−a2c\Delta_1: x = -\dfrac{a^2}{c}, Δ2:x=a2c\Delta_2: x = \dfrac{a^2}{c}.

Vì M(x;y)M(x;y) thuộc hypebol nên x2a2−y2b2=1\dfrac{x^2}{a^2} - \dfrac{y^2}{b^2} = 1, suy ra
y2=b2(x2a2−1)=b2(x2−a2)a2.y^2 = b^2\left(\dfrac{x^2}{a^2} - 1\right) = \dfrac{b^2(x^2 - a^2)}{a^2}.

Tỉ số MF1d(M,Δ1)\dfrac{MF_1}{d(M,\Delta_1)}.

Ta có
MF12=(x+c)2+y2=x2+2cx+c2+b2(x2−a2)a2.MF_1^2 = (x+c)^2 + y^2 = x^2 + 2cx + c^2 + \dfrac{b^2(x^2-a^2)}{a^2}.

Thay b2=c2−a2b^2 = c^2 - a^2 (nên 1+b2a2=c2a21 + \dfrac{b^2}{a^2} = \dfrac{c^2}{a^2} và c2−b2=a2c^2 - b^2 = a^2):
MF12=c2a2x2+2cx+a2=(cax+a)2.MF_1^2 = \dfrac{c^2}{a^2}x^2 + 2cx + a^2 = \left(\dfrac{c}{a}x + a\right)^2.

Do đó
MF1=∣cax+a∣=ca∣x+a2c∣.MF_1 = \left|\dfrac{c}{a}x + a\right| = \dfrac{c}{a}\left|x + \dfrac{a^2}{c}\right|.

Khoảng cách từ MM đến đường thẳng Δ1:x+a2c=0\Delta_1: x + \dfrac{a^2}{c} = 0 là
d(M,Δ1)=∣x+a2c∣.d(M,\Delta_1) = \left|x + \dfrac{a^2}{c}\right|.

Suy ra
MF1d(M,Δ1)=ca∣x+a2c∣∣x+a2c∣=ca.\dfrac{MF_1}{d(M,\Delta_1)} = \dfrac{\dfrac{c}{a}\left|x + \dfrac{a^2}{c}\right|}{\left|x + \dfrac{a^2}{c}\right|} = \dfrac{c}{a}.

Tỉ số MF2d(M,Δ2)\dfrac{MF_2}{d(M,\Delta_2)}.

Tương tự,
MF22=(x−c)2+y2=c2a2x2−2cx+a2=(cax−a)2,MF_2^2 = (x-c)^2 + y^2 = \dfrac{c^2}{a^2}x^2 - 2cx + a^2 = \left(\dfrac{c}{a}x - a\right)^2,
nên
MF2=∣cax−a∣=ca∣x−a2c∣,MF_2 = \left|\dfrac{c}{a}x - a\right| = \dfrac{c}{a}\left|x - \dfrac{a^2}{c}\right|,
và
d(M,Δ2)=∣x−a2c∣.d(M,\Delta_2) = \left|x - \dfrac{a^2}{c}\right|.

Do đó
MF2d(M,Δ2)=ca.\dfrac{MF_2}{d(M,\Delta_2)} = \dfrac{c}{a}.

Kết luận. Với mọi điểm MM thuộc hypebol,
MF1d(M,Δ1)=MF2d(M,Δ2)=ca.\dfrac{MF_1}{d(M,\Delta_1)} = \dfrac{MF_2}{d(M,\Delta_2)} = \dfrac{c}{a}.

Đáp số

MF1d(M,Δ1)=ca\dfrac{MF_1}{d(M,\Delta_1)} = \dfrac{c}{a}MF2d(M,Δ2)=ca\dfrac{MF_2}{d(M,\Delta_2)} = \dfrac{c}{a}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.