Chuyên đề học tập Toán 10

Giải Luyện tập 4 trang 52 Chuyên đề Toán 10

Bài 6. Hypebol   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong mặt phẳng toạ độ OxyOxy, hypebol (H)(H) có phương trình chính tắc, có tâm sai e=2e = 2 và một đường chuẩn là x=8x = 8. Lập phương trình chính tắc của (H)(H).

Lời giải

Phương trình chính tắc của hypebol có dạng x2a2−y2b2=1\dfrac{x^2}{a^2} - \dfrac{y^2}{b^2} = 1 với a>0, b>0a>0,\ b>0, trong đó c=a2+b2c = \sqrt{a^2 + b^2}.

Với hypebol, tâm sai và đường chuẩn (ứng với tiêu điểm F2(c;0)F_2(c;0)) được tính bởi:
e=ca,x=a2c=ae.e = \dfrac{c}{a}, \qquad x = \dfrac{a^2}{c} = \dfrac{a}{e}.

Bước 1. Dùng giả thiết e=2e = 2.
Ta có e=ca=2⇒c=2a.e = \dfrac{c}{a} = 2 \Rightarrow c = 2a.

Bước 2. Dùng giả thiết đường chuẩn x=8x = 8.
Đường chuẩn có phương trình x=a2c=8.x = \dfrac{a^2}{c} = 8.
Thay c=2ac = 2a:
a22a=8⇒a2=8⇒a=16.\dfrac{a^2}{2a} = 8 \Rightarrow \dfrac{a}{2} = 8 \Rightarrow a = 16.

Bước 3. Tìm a2a^2, b2b^2.
Ta có a=16⇒a2=256a = 16 \Rightarrow a^2 = 256 và c=2a=32⇒c2=1024.c = 2a = 32 \Rightarrow c^2 = 1024.
Do c2=a2+b2c^2 = a^2 + b^2 nên:
b2=c2−a2=1024−256=768.b^2 = c^2 - a^2 = 1024 - 256 = 768.

Bước 4. Kết luận. Phương trình chính tắc của (H)(H) là:
x2256−y2768=1.\dfrac{x^2}{256} - \dfrac{y^2}{768} = 1.

Kiểm tra lại: c=256+768=1024=32.c = \sqrt{256 + 768} = \sqrt{1024} = 32. Khi đó e=ca=3216=2e = \dfrac{c}{a} = \dfrac{32}{16} = 2 (đúng) và đường chuẩn x=a2c=25632=8x = \dfrac{a^2}{c} = \dfrac{256}{32} = 8 (đúng).

Đáp số

x2256−y2768=1\dfrac{x^2}{256} - \dfrac{y^2}{768} = 1

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.