Chuyên đề học tập Toán 10

Giải Bài 3.8 trang 52 Chuyên đề Toán 10

Bài 6. Hypebol   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong mặt phẳng toạ độ, cho hypebol có phương trình chính tắc x29−y27=1\dfrac{x^2}{9} - \dfrac{y^2}{7} = 1. Tính bán kính qua tiêu của một điểm MM thuộc hypebol và có hoành độ bằng 12.

Lời giải

Xác định các yếu tố của hypebol.

Từ phương trình chính tắc x29−y27=1\dfrac{x^2}{9} - \dfrac{y^2}{7} = 1 ta có:
a2=9,b2=7  ⇒  a=3,  b=7.a^2 = 9,\quad b^2 = 7 \;\Rightarrow\; a = 3,\; b = \sqrt{7}.

Vì c2=a2+b2=9+7=16c^2 = a^2 + b^2 = 9 + 7 = 16 nên c=4c = 4.

Tâm sai: e=ca=43e = \dfrac{c}{a} = \dfrac{4}{3}.

Hai tiêu điểm là F1(−4;0)F_1(-4;0) và F2(4;0)F_2(4;0).

Kiểm tra điểm MM tồn tại.

Với xM=12>a=3x_M = 12 > a = 3 nên MM nằm trên nhánh phải của hypebol (hoành độ dương, x≥ax \ge a), do đó bán kính qua tiêu được tính theo công thức:
MF1=a+e xM,MF2=e xM−a.MF_1 = a + e\,x_M,\qquad MF_2 = e\,x_M - a.

Tính bán kính qua tiêu.

Ta có e xM=43⋅12=16.e\,x_M = \dfrac{4}{3}\cdot 12 = 16.

Khoảng cách đến tiêu điểm F1(−4;0)F_1(-4;0):
MF1=a+e xM=3+16=19.MF_1 = a + e\,x_M = 3 + 16 = 19.

Khoảng cách đến tiêu điểm F2(4;0)F_2(4;0):
MF2=e xM−a=16−3=13.MF_2 = e\,x_M - a = 16 - 3 = 13.

Kiểm tra lại đáp số bằng toạ độ.

Thay xM=12x_M = 12 vào phương trình: 1449−y27=1⇒16−y27=1⇒y2=105.\dfrac{144}{9} - \dfrac{y^2}{7} = 1 \Rightarrow 16 - \dfrac{y^2}{7} = 1 \Rightarrow y^2 = 105.

- MF2=(12−4)2+y2=64+105=169=13.MF_2 = \sqrt{(12-4)^2 + y^2} = \sqrt{64 + 105} = \sqrt{169} = 13. ✓
- MF1=(12+4)2+y2=256+105=361=19.MF_1 = \sqrt{(12+4)^2 + y^2} = \sqrt{256 + 105} = \sqrt{361} = 19. ✓

Vậy hai bán kính qua tiêu của điểm MM là MF1=19MF_1 = 19 và MF2=13MF_2 = 13.

Đáp số

MF_1 = 19; MF_2 = 13

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.