Chuyên đề học tập Toán 10

Giải Bài 3.25 trang 61 Chuyên đề Toán 10

Bài tập cuối chuyên đề 3   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho elip có phương trình x225+y216=1\dfrac{x^2}{25} + \dfrac{y^2}{16} = 1. Viết phương trình đường thẳng đi qua điểm M(2;1)M(2; 1) và cắt elip tại hai điểm AA, BB sao cho MA=MBMA = MB.

Lời giải

Phân tích. Vì đường thẳng cắt elip tại hai điểm A,BA,B mà MA=MBMA=MB nên M(2;1)M(2;1) là trung điểm của đoạn ABAB.

Kiểm tra MM nằm trong elip: 2225+1216=0,16+0,0625=0,2225<1\dfrac{2^2}{25}+\dfrac{1^2}{16}=0,16+0,0625=0,2225<1, nên mọi đường thẳng qua MM đều cắt elip tại hai điểm phân biệt.

Bước 1. Gọi hai giao điểm. Giả sử A(x1;y1)A(x_1;y_1), B(x2;y2)B(x_2;y_2) thuộc elip, suy ra:
x1225+y1216=1(1)\dfrac{x_1^2}{25}+\dfrac{y_1^2}{16}=1\qquad(1)
x2225+y2216=1(2)\dfrac{x_2^2}{25}+\dfrac{y_2^2}{16}=1\qquad(2)

Bước 2. Trừ vế theo vế. Lấy (1)−(2)(1)-(2):
x12−x2225+y12−y2216=0\dfrac{x_1^2-x_2^2}{25}+\dfrac{y_1^2-y_2^2}{16}=0
(x1−x2)(x1+x2)25+(y1−y2)(y1+y2)16=0(3)\dfrac{(x_1-x_2)(x_1+x_2)}{25}+\dfrac{(y_1-y_2)(y_1+y_2)}{16}=0\qquad(3)

Bước 3. Dùng điều kiện trung điểm. Vì M(2;1)M(2;1) là trung điểm ABAB nên:
x1+x2=2⋅2=4,y1+y2=2⋅1=2.x_1+x_2=2\cdot 2=4,\qquad y_1+y_2=2\cdot 1=2.

Đường thẳng ABAB không thể thẳng đứng (nếu x=2x=2 thì trung điểm có tung độ 0≠10\ne 1), nên nó có hệ số góc k=y1−y2x1−x2k=\dfrac{y_1-y_2}{x_1-x_2}. Chia (3)(3) cho (x1−x2)(x_1-x_2) và thay các tổng trên:
425+k⋅216=0  ⇒  425+k8=0  ⇒  k=−3225.\dfrac{4}{25}+k\cdot\dfrac{2}{16}=0\;\Rightarrow\;\dfrac{4}{25}+\dfrac{k}{8}=0\;\Rightarrow\;k=-\dfrac{32}{25}.

Bước 4. Viết phương trình. Đường thẳng qua M(2;1)M(2;1) với hệ số góc k=−3225k=-\dfrac{32}{25}:
y−1=−3225(x−2)  ⇒  32x+25y−89=0.y-1=-\dfrac{32}{25}(x-2)\;\Rightarrow\;32x+25y-89=0.

Bước 5. Kiểm tra lại. Thay 25y=89−32x25y=89-32x vào 16x2+25y2=40016x^2+25y^2=400 (dạng khử mẫu của elip):
16x2+(89−32x)225=400  ⇒  1424x2−5696x−2079=0.16x^2+\dfrac{(89-32x)^2}{25}=400\;\Rightarrow\;1424x^2-5696x-2079=0.
Ta có x1+x2=56961424=4x_1+x_2=\dfrac{5696}{1424}=4 nên hoành độ trung điểm là 22; tích hai nghiệm −20791424<0\dfrac{-2079}{1424}<0 nên phương trình có hai nghiệm phân biệt. Vậy trung điểm ABAB đúng là M(2;1)M(2;1) (thỏa mãn).

Kết luận. Phương trình đường thẳng cần tìm là 32x+25y−89=032x+25y-89=0.

Đáp số

32x + 25y − 89 = 0 (tức y = −1,28x + 3,56)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.