Chuyên đề học tập Toán 11

Giải Bài 1.9 trang 15 Chuyên đề Toán 11

Bài 3. Phép đối xứng trục   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong mặt phẳng toạ độ OxyOxy, cho Δ:x+2y−1=0\Delta: x + 2y - 1 = 0. Viết phương trình đường thẳng dd đối xứng với Δ\Delta qua trục OxOx.

Lời giải

Nhận xét. Phép đối xứng qua trục OxOx biến mỗi điểm M(x;y)M(x; y) thành điểm M′(x;−y)M'(x; -y) (giữ nguyên hoành độ, đổi dấu tung độ).

Bước 1. Gọi điểm tổng quát của dd.
Lấy M(x;y)M(x; y) là một điểm tùy ý thuộc đường thẳng dd. Vì dd là ảnh của Δ\Delta qua phép đối xứng trục OxOx nên điểm M′M' đối xứng với MM qua OxOx phải thuộc Δ\Delta. Ta có
M′=(x; −y).M' = \big(x;\, -y\big).

Bước 2. Thay toạ độ M′M' vào phương trình Δ\Delta.
Vì M′(x;−y)∈Δ:x+2y−1=0M'(x; -y) \in \Delta: x + 2y - 1 = 0 nên
x+2⋅(−y)−1=0⟺x−2y−1=0.x + 2\cdot(-y) - 1 = 0 \quad\Longleftrightarrow\quad x - 2y - 1 = 0.
Đây chính là điều kiện để M(x;y)∈dM(x; y) \in d. Vậy
d:  x−2y−1=0.d:\; x - 2y - 1 = 0.

Bước 3. Kiểm tra lại.
- Δ\Delta cắt trục OxOx tại điểm có y=0⇒x=1y = 0 \Rightarrow x = 1, tức A(1;0)A(1; 0). Điểm AA nằm trên OxOx nên là điểm bất động của phép đối xứng; thay vào dd: 1−2⋅0−1=01 - 2\cdot 0 - 1 = 0 (đúng), nên A∈dA \in d. Hợp lí vì AA là giao điểm của Δ\Delta với trục đối xứng.
- Lấy thêm điểm B(1;0) B(1; 0)\,... chọn B(−1;1)∈ΔB(-1; 1) \in \Delta (vì −1+2⋅1−1=0-1 + 2\cdot 1 - 1 = 0). Ảnh của BB qua OxOx là B′(−1;−1)B'(-1; -1); thay vào dd: −1−2⋅(−1)−1=−1+2−1=0-1 - 2\cdot(-1) - 1 = -1 + 2 - 1 = 0 (đúng), nên B′∈dB' \in d.

Hai đường Δ\Delta và dd có cùng điểm chung A(1;0)A(1;0) trên trục OxOx và hệ số góc đối nhau (Δ\Delta có hệ số góc −12-\tfrac12, dd có hệ số góc 12\tfrac12), đúng với tính chất đối xứng qua OxOx.

Kết luận. Phương trình đường thẳng dd là x−2y−1=0x - 2y - 1 = 0.

Đáp số

d:x−2y−1=0d: x - 2y - 1 = 0

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.