Chuyên đề học tập Toán 11

Giải Luyện tập 2 trang 18 Chuyên đề Toán 11

Bài 5. Phép dời hình   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong Hình 1.26, ABCDEFABCDEF là lục giác đều có tâm OO. Tìm ảnh của tam giác ACEACE qua các phép quay Q(O, π3)Q_{\left(O,\,\frac{\pi}{3}\right)}, Q(O, −2π3)Q_{\left(O,\,-\frac{2\pi}{3}\right)}.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 18 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 1.26: Lục giác đều ABCDEFABCDEF có tâm OO. Các đỉnh sắp xếp: phía trên có EE (trái) và DD (phải), hai bên có FF (trái) và CC (phải), phía dưới có AA (trái) và BB (phải). Các đường chéo nối các đỉnh đi qua tâm OO được vẽ nét đứt.

Lời giải

Vì ABCDEFABCDEF là lục giác đều tâm OO nên sáu đỉnh nằm trên một đường tròn tâm OO, các đỉnh liên tiếp cách nhau một cung ứng với góc ở tâm bằng 2π6=π3\dfrac{2\pi}{6}=\dfrac{\pi}{3}.

Theo thứ tự các đỉnh trên hình (ngược chiều kim đồng hồ) ta có:
A→B→C→D→E→F→A,A \to B \to C \to D \to E \to F \to A,
mỗi bước ứng với góc π3\dfrac{\pi}{3}.

a) Ảnh qua Q(O, π3)Q_{\left(O,\,\frac{\pi}{3}\right)}

Phép quay tâm OO góc π3\dfrac{\pi}{3} (dương, tức ngược chiều kim đồng hồ) biến mỗi đỉnh thành đỉnh liền kề ngay sau nó:
A↦B,C↦D,E↦F.A \mapsto B,\qquad C \mapsto D,\qquad E \mapsto F.
Do đó:
Q(O, π3)(△ACE)=△BDF.Q_{\left(O,\,\frac{\pi}{3}\right)}(\triangle ACE)=\triangle BDF.

b) Ảnh qua Q(O, −2π3)Q_{\left(O,\,-\frac{2\pi}{3}\right)}

Góc quay −2π3-\dfrac{2\pi}{3} (âm, tức cùng chiều kim đồng hồ) tương ứng 22 bước π3\dfrac{\pi}{3} theo chiều kim đồng hồ. Theo chiều kim đồng hồ thứ tự các đỉnh là A→F→E→D→C→B→AA\to F\to E\to D\to C\to B\to A, nên quay 22 bước:
A↦E,C↦A,E↦C.A \mapsto E,\qquad C \mapsto A,\qquad E \mapsto C.
Tập ảnh của ba đỉnh {A,C,E}\{A,C,E\} lại chính là {E,A,C}={A,C,E}\{E,A,C\}=\{A,C,E\}. Do đó:
Q(O, −2π3)(△ACE)=△ACE.Q_{\left(O,\,-\frac{2\pi}{3}\right)}(\triangle ACE)=\triangle ACE.
Điều này hợp lí vì ACEACE là tam giác đều tâm OO, nên phép quay tâm OO góc ±2π3\pm\dfrac{2\pi}{3} biến tam giác đó thành chính nó.

Đáp số

Qua Q(O,π3)Q_{(O,\frac{\pi}{3})}: ảnh của △ACE\triangle ACE là △BDF\triangle BDFQua Q(O,−2π3)Q_{(O,-\frac{2\pi}{3})}: ảnh của △ACE\triangle ACE là chính △ACE\triangle ACE

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.