Chuyên đề học tập Toán 11

Giải Vận dụng 2 trang 20 Chuyên đề Toán 11

Bài 5. Phép dời hình   Đã kiểm chéo

Đề bài

Quan sát Hình 1.30, những phát biểu nào trong các phát biểu sau là đúng?

a) Hình vẽ nhận điểm OO (được tô đỏ) làm tâm đối xứng.

b) Một đường thẳng bất kì đi qua điểm OO sẽ chia hình vẽ thành hai nửa A\mathcal{A} và B\mathcal{B} giống nhau. Nếu thực hiện phép quay tâm OO, góc quay 180°180° thì nửa A\mathcal{A} biến thành nửa B\mathcal{B}, tức là, B\mathcal{B} là ảnh của A\mathcal{A} qua một phép đối xứng tâm OO.

c) Có thể chia hình vẽ thành bốn phần giống nhau.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 20 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 1.30: một hình trang trí dạng hoa nhiều cánh đối xứng xoay quanh tâm, điểm OO nằm ở tâm được tô màu đỏ.

Lời giải

a) Quan sát Hình 1.30, ta thấy hình trang trí nhận điểm OO làm tâm đối xứng: nếu lấy một điểm MM bất kì thuộc hình thì điểm M′M' đối xứng với MM qua OO (tức OO là trung điểm của MM′MM') cũng thuộc hình. Khi thực hiện phép đối xứng tâm OO, hình biến thành chính nó.

Vậy phát biểu a) đúng.

b) Phép đối xứng tâm OO chính là phép quay tâm OO với góc quay 180∘180^\circ.

Lấy một đường thẳng dd bất kì đi qua OO. Đường thẳng này chia mặt phẳng thành hai nửa mặt phẳng, do đó chia hình vẽ thành hai nửa A\mathcal{A} và B\mathcal{B}. Vì OO là tâm đối xứng của hình nên phép quay tâm OO góc 180∘180^\circ biến hình thành chính nó; đồng thời phép quay này biến nửa mặt phẳng chứa A\mathcal{A} thành nửa mặt phẳng chứa B\mathcal{B}. Suy ra A\mathcal{A} biến thành B\mathcal{B}.

Do phép quay (phép dời hình) bảo toàn khoảng cách nên B\mathcal{B} bằng (giống hệt) A\mathcal{A}, và B\mathcal{B} là ảnh của A\mathcal{A} qua phép đối xứng tâm OO.

Vậy phát biểu

b) đúng.

c) Ngoài tâm đối xứng, hình hoa trong Hình 1.30 còn có tính đối xứng quay bậc cao hơn: phép quay tâm OO với góc 90∘90^\circ cũng biến hình thành chính nó. Do đó ta có thể dùng hai đường thẳng vuông góc đi qua OO để chia hình thành bốn phần giống nhau, mỗi phần là ảnh của phần kề nó qua phép quay tâm OO góc 90∘90^\circ.

Vậy phát biểu

c) đúng.

Kết luận: Cả ba phát biểu a), b),

c) đều đúng.

Đáp số

a) đúngb) đúngc) đúng

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.