Giải Bài 1.12 trang 20 Chuyên đề Toán 11
Đề bài
Cho hình vuông có tâm . Trên đường tròn ngoại tiếp hình vuông, theo chiều dương (ngược chiều kim đồng hồ), thứ tự các đỉnh hình vuông là , , , .
a) Tìm ảnh của các điểm , , , qua phép quay tâm góc quay .
b) Mỗi phép quay , , , biến hình vuông thành hình nào?
Lời giải
Vì là hình vuông tâm nên bốn đỉnh cùng nằm trên đường tròn ngoại tiếp tâm và chia đường tròn thành bốn cung bằng nhau. Do đó, đi theo chiều dương (ngược chiều kim đồng hồ), hai đỉnh liên tiếp cách nhau một góc ở tâm bằng . Theo thứ tự chiều dương, các đỉnh lần lượt là .
a) Ảnh của qua .
Phép quay giữ nguyên tâm và quay mỗi điểm quanh một góc theo chiều dương. Vì bốn đỉnh nằm trên cùng đường tròn tâm và hai đỉnh liên tiếp cách nhau đúng góc theo chiều dương, nên phép quay này biến mỗi đỉnh thành đỉnh liền kề kế tiếp theo chiều dương:
Vậy ảnh của lần lượt là .
b) Ảnh của hình vuông qua từng phép quay.
Mỗi phép quay là một phép dời hình nên biến hình vuông thành hình vuông bằng nó. Ta xét ảnh của bốn đỉnh:
- : góc quay bằng nên là phép đồng nhất, giữ nguyên mọi điểm: . Ảnh của hình vuông là chính hình vuông .
- : theo câu a), . Tập bốn đỉnh không đổi, nên ảnh là chính hình vuông .
- : quay góc (đối xứng tâm ): . Ảnh là chính hình vuông .
- : quay góc theo chiều dương (tương đương quay theo chiều âm): . Ảnh là chính hình vuông .
Trong cả bốn trường hợp, tập các đỉnh được giữ nguyên nên mỗi phép quay đều biến hình vuông thành chính nó.
Kiểm tra: Các góc quay đều là bội của — đúng bằng góc giữa hai đỉnh liên tiếp của hình vuông ở tâm, nên hợp lý khi mỗi phép quay đưa hình vuông về chính nó.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.