Chuyên đề học tập Toán 11

Giải Bài 1.14 trang 20 Chuyên đề Toán 11

Bài 5. Phép dời hình   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong mặt phẳng toạ độ OxyOxy, cho đường tròn (C):(x−2)2+y2=1(C): (x-2)^2 + y^2 = 1.

a) Tìm toạ độ tâm đường tròn (C′)(C') là ảnh của đường tròn (C)(C) qua Q(O, π2)Q_{\left(O,\,\frac{\pi}{2}\right)}.

b) Viết phương trình của đường tròn (C′)(C').

Lời giải

Phân tích đề. Đường tròn (C):(x−2)2+y2=1(C): (x-2)^2 + y^2 = 1 có tâm I(2;0)I(2;0) và bán kính R=1R = 1.

Phép quay Q(O, π2)Q_{\left(O,\,\frac{\pi}{2}\right)} là phép quay tâm OO, góc quay π2\dfrac{\pi}{2} (ngược chiều kim đồng hồ). Vì phép quay là một phép dời hình nên nó biến đường tròn (C)(C) thành đường tròn (C′)(C') có cùng bán kính R′=R=1R' = R = 1, còn tâm II biến thành tâm I′I'.

a) Tìm toạ độ tâm I′I'.

Với điểm M(x;y)M(x;y), phép quay tâm OO góc π2\dfrac{\pi}{2} biến MM thành M′(x′;y′)M'(x';y') theo công thức:
x′=xcos⁡π2−ysin⁡π2=−y,y′=xsin⁡π2+ycos⁡π2=x.x' = x\cos\frac{\pi}{2} - y\sin\frac{\pi}{2} = -y, \qquad y' = x\sin\frac{\pi}{2} + y\cos\frac{\pi}{2} = x.

Áp dụng cho tâm I(2;0)I(2;0):
xI′=−0=0,yI′=2.x_{I'} = -0 = 0, \qquad y_{I'} = 2.

Vậy tâm của (C′)(C') là I′(0;2)I'(0;2).

*Kiểm tra:* OI=OI′=2OI = OI' = 2 và OI→=(2;0)\overrightarrow{OI}=(2;0) vuông góc với OI′→=(0;2)\overrightarrow{OI'}=(0;2) (quay đúng 90∘90^\circ), hợp lí.

b) Viết phương trình đường tròn (C′)(C').

Đường tròn (C′)(C') có tâm I′(0;2)I'(0;2) và bán kính R′=1R' = 1 nên có phương trình:
(C′):x2+(y−2)2=1.(C'): x^2 + (y-2)^2 = 1.

Đáp số

I′(0;2)I'(0;2)x2+(y−2)2=1x^2 + (y-2)^2 = 1

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.