Giải Hoạt động trang 21 Chuyên đề Toán 11
Đề bài
Các phép tịnh tiến, phép đối xứng trục, phép quay cùng có tính chất nào trong các tính chất sau?
a) Biến một vectơ thành vectơ bằng nó.
b) Biến một đường tròn thành một đường tròn cùng tâm.
c) Biến một đoạn thẳng thành đoạn thẳng bằng nó.
d) Biến một đường thẳng thành đường thẳng song song với nó.
Lời giải
Phép tịnh tiến, phép đối xứng trục và phép quay đều là phép dời hình, nên chúng bảo toàn khoảng cách giữa hai điểm bất kì. Ta xét từng tính chất.
a) Biến một vectơ thành vectơ bằng nó.
Chỉ có phép tịnh tiến mới biến mỗi vectơ thành một vectơ bằng chính nó. Phép quay (góc ) làm đổi hướng vectơ, phép đối xứng trục cũng làm đổi hướng vectơ (trừ trường hợp đặc biệt). Vậy tính chất này không đúng cho cả ba phép.
b) Biến một đường tròn thành một đường tròn cùng tâm.
Phép dời hình biến một đường tròn thành đường tròn cùng bán kính nhưng tâm là ảnh của tâm ban đầu. Phép tịnh tiến (theo vectơ khác ) làm tâm dịch đi, phép quay cũng làm tâm đổi vị trí (nếu tâm không trùng tâm quay). Vậy không nhất thiết cùng tâm, tính chất này không đúng cho cả ba phép.
c) Biến một đoạn thẳng thành đoạn thẳng bằng nó.
Vì cả ba phép đều là phép dời hình nên bảo toàn khoảng cách: với hai điểm , bất kì và ảnh , thì . Do đó đoạn thẳng biến thành đoạn thẳng có độ dài bằng nó. Tính chất này đúng với cả ba phép.
d) Biến một đường thẳng thành đường thẳng song song với nó.
Phép tịnh tiến biến một đường thẳng thành đường thẳng song song (hoặc trùng) với nó, nhưng phép quay (góc tùy ý) biến đường thẳng thành đường thẳng tạo với nó một góc bằng góc quay, nói chung không song song. Vậy tính chất này không đúng cho cả ba phép.
Kết luận: Tính chất chung của cả ba phép là c).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.