Chuyên đề học tập Toán 11

Giải Bài 1.16 trang 23 Chuyên đề Toán 11

Bài 5. Phép dời hình   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong mặt phẳng toạ độ OxyOxy, cho vectơ u⃗=(0;1)\vec{u} = (0; 1). Những khẳng định nào trong các khẳng định sau là đúng?

a) Phép đối xứng trục OyOy biến mỗi điểm M(x;y)M(x; y) thành điểm M′(−x;y)M'(-x; y).

b) Phép tịnh tiến theo vectơ u⃗\vec{u} biến điểm M′(−x;y)M'(-x; y) thành điểm M′′(−x;y+1)M''(-x; y + 1).

c) Thực hiện liên tiếp hai phép dời hình ĐOyĐ_{Oy} và Tu⃗T_{\vec{u}} (ĐOyĐ_{Oy} trước, Tu⃗T_{\vec{u}} sau) ta được phép dời hình biến mỗi điểm M(x;y)M(x; y) thành điểm M′′(−x;y+1)M''(-x; y + 1).

d) Phép dời hình có được bằng cách thực hiện liên tiếp hai phép dời hình ĐOyĐ_{Oy} và Tu⃗T_{\vec{u}} biến điểm A(1;2)A(1; 2) thành điểm A′′(−1;1)A''(-1; 1).

Lời giải

a) Phép đối xứng qua trục OyOy giữ nguyên tung độ và đổi dấu hoành độ của mỗi điểm. Do đó điểm M(x;y)M(x; y) biến thành điểm M′(−x;y)M'(-x; y).

Vậy khẳng định a) đúng.

b) Phép tịnh tiến theo vectơ u⃗=(0;1)\vec{u} = (0; 1) biến điểm N(x0;y0)N(x_0; y_0) thành điểm N′(x0+0;y0+1)=(x0;y0+1)N'(x_0 + 0; y_0 + 1) = (x_0; y_0 + 1).

Áp dụng với điểm M′(−x;y)M'(-x; y), ta được ảnh là điểm có hoành độ −x-x và tung độ y+1y + 1, tức là M′′(−x;y+1)M''(-x; y + 1).

Vậy khẳng định

b) đúng.

c) Thực hiện liên tiếp ĐOyĐ_{Oy} (trước) rồi Tu⃗T_{\vec{u}} (sau) với điểm M(x;y)M(x; y):

M(x;y)→  ĐOy  M′(−x;y)→  Tu⃗  M′′(−x;y+1).M(x; y) \xrightarrow{\;Đ_{Oy}\;} M'(-x; y) \xrightarrow{\;T_{\vec{u}}\;} M''(-x; y + 1).

Như vậy phép dời hình hợp thành biến mỗi điểm M(x;y)M(x; y) thành điểm M′′(−x;y+1)M''(-x; y + 1) đúng như kết quả của hai ý a) và b).

Vậy khẳng định

c) đúng.

d) Áp dụng công thức ở ý

c) cho điểm A(1;2)A(1; 2) (hoành độ x=1x = 1, tung độ y=2y = 2):

A(1;2)→  ĐOy  A′(−1;2)→  Tu⃗  A′′(−1;2+1)=A′′(−1;3).A(1; 2) \xrightarrow{\;Đ_{Oy}\;} A'(-1; 2) \xrightarrow{\;T_{\vec{u}}\;} A''(-1; 2 + 1) = A''(-1; 3).

Vậy ảnh của AA là điểm A′′(−1;3)A''(-1; 3), không phải A′′(−1;1)A''(-1; 1).

Vậy khẳng định

d) sai.

Kết luận: Các khẳng định đúng là a), b), c); khẳng định d) sai.

Đáp số

a) đúngb) đúngc) đúngd) sai (ảnh đúng là A′′(−1;3)A''(-1; 3))

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.