Chuyên đề học tập Toán 11

Giải Câu hỏi trang 27 Chuyên đề Toán 11

Bài 6. Phép vị tự   Đã kiểm chéo

Đề bài

Phép vị tự V(O, k)V_{(O,\,k)} biến điểm OO thành điểm nào? Nếu phép vị tự V(O, k)V_{(O,\,k)} biến điểm MM thành điểm M′M' thì phép vị tự V(O, 1k)V_{\left(O,\,\frac{1}{k}\right)} biến điểm M′M' thành điểm nào?

Lời giải

a) Phép vị tự V(O, k)V_{(O,\,k)} biến điểm OO thành điểm nào?

Theo định nghĩa, phép vị tự tâm OO tỉ số kk (k≠0k\neq 0) biến điểm XX thành điểm X′X' sao cho OX′→=k OX→\overrightarrow{OX'} = k\,\overrightarrow{OX}.

Áp dụng cho chính điểm OO: gọi O′O' là ảnh của OO, ta có
OO′→=k OO→=k⋅0⃗=0⃗.\overrightarrow{OO'} = k\,\overrightarrow{OO} = k\cdot \vec{0} = \vec{0}.

Suy ra O′≡OO' \equiv O. Vậy phép vị tự V(O, k)V_{(O,\,k)} biến điểm OO thành chính nó (tâm vị tự là điểm bất động).

b) Nếu V(O, k)V_{(O,\,k)} biến MM thành M′M' thì V(O, 1k)V_{\left(O,\,\frac{1}{k}\right)} biến M′M' thành điểm nào?

Vì V(O, k)V_{(O,\,k)} biến MM thành M′M' nên
OM′→=k OM→.\overrightarrow{OM'} = k\,\overrightarrow{OM}.

Gọi M′′M'' là ảnh của M′M' qua phép vị tự V(O, 1k)V_{\left(O,\,\frac{1}{k}\right)}. Theo định nghĩa:
OM′′→=1k OM′→=1k⋅k OM→=OM→.\overrightarrow{OM''} = \frac{1}{k}\,\overrightarrow{OM'} = \frac{1}{k}\cdot k\,\overrightarrow{OM} = \overrightarrow{OM}.

Suy ra M′′≡MM'' \equiv M. Vậy phép vị tự V(O, 1k)V_{\left(O,\,\frac{1}{k}\right)} biến điểm M′M' trở lại thành điểm MM.

*Nhận xét:* Kết quả này cho thấy phép vị tự V(O, 1k)V_{\left(O,\,\frac{1}{k}\right)} chính là phép vị tự nghịch đảo của V(O, k)V_{(O,\,k)}.

Đáp số

Biến điểm OO thành chính nó (điểm OO)Biến điểm M′M' thành điểm MM

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.