Chuyên đề học tập Toán 11

Giải Bài 1.28 trang 33 Chuyên đề Toán 11

Bài tập cuối chuyên đề 1   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong mặt phẳng toạ độ OxyOxy, cho đường thẳng d:2x−y+5=0d: 2x - y + 5 = 0. Viết phương trình đường thẳng d′d' là ảnh của đường thẳng dd qua phép tịnh tiến theo vectơ u⃗(−3;4)\vec{u}(-3; 4).

Lời giải

Cách 1 (lấy ảnh của hai điểm thuộc dd).

Vì Tu⃗T_{\vec{u}} biến đường thẳng thành đường thẳng, ta tìm ảnh của hai điểm thuộc dd rồi viết phương trình đường thẳng đi qua hai ảnh đó.

Chọn hai điểm thuộc d:2x−y+5=0d: 2x - y + 5 = 0:
- A(0;5)A(0; 5) (cho x=0⇒y=5x = 0 \Rightarrow y = 5).
- B(1;7)B(1; 7) (cho x=1⇒y=7x = 1 \Rightarrow y = 7).

Tịnh tiến theo u⃗(−3;4)\vec{u}(-3; 4): điểm M(x;y)M(x; y) có ảnh M′(x−3;y+4)M'(x - 3; y + 4). Do đó:
- A′(0−3; 5+4)=A′(−3;9)A'(0 - 3;\, 5 + 4) = A'(-3; 9).
- B′(1−3; 7+4)=B′(−2;11)B'(1 - 3;\, 7 + 4) = B'(-2; 11).

Đường thẳng d′d' đi qua A′(−3;9)A'(-3; 9) và B′(−2;11)B'(-2; 11) có vectơ chỉ phương A′B′⃗=(1;2)\vec{A'B'} = (1; 2), nên nhận n⃗=(2;−1)\vec{n} = (2; -1) làm vectơ pháp tuyến:
2(x+3)−1⋅(y−9)=0⇔2x−y+15=0.2(x + 3) - 1\cdot(y - 9) = 0 \Leftrightarrow 2x - y + 15 = 0.

Cách 2 (dùng biểu thức toạ độ, kiểm tra lại).

Gọi M′(x′;y′)M'(x'; y') là ảnh của M(x;y)∈dM(x; y) \in d qua Tu⃗T_{\vec{u}}. Khi đó:
{x′=x−3y′=y+4⇒{x=x′+3y=y′−4.\begin{cases} x' = x - 3 \\ y' = y + 4 \end{cases} \Rightarrow \begin{cases} x = x' + 3 \\ y = y' - 4 \end{cases}.
Thay vào phương trình của dd:
2(x′+3)−(y′−4)+5=0⇔2x′−y′+15=0.2(x' + 3) - (y' - 4) + 5 = 0 \Leftrightarrow 2x' - y' + 15 = 0.
Vậy d′:2x−y+15=0d': 2x - y + 15 = 0.

Kiểm tra: d′d' song song với dd (cùng vectơ pháp tuyến (2;−1)(2; -1)), phù hợp với tính chất phép tịnh tiến. Thay A′(−3;9)A'(-3; 9) vào d′d': 2⋅(−3)−9+15=02\cdot(-3) - 9 + 15 = 0 (đúng).

Đáp số

d′:2x−y+15=0d': 2x - y + 15 = 0

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.