Chuyên đề học tập Toán 11

Giải Bài 1.27 trang 33 Chuyên đề Toán 11

Bài tập cuối chuyên đề 1   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong mặt phẳng toạ độ OxyOxy, cho đường thẳng Δ:2x−y−1=0\Delta: 2x - y - 1 = 0 và hai điểm A(−1;2)A(-1; 2), B(−3;4)B(-3; 4).

a) Tìm toạ độ điểm A′A' là ảnh của điểm AA qua phép đối xứng trục Δ\Delta.

b) Xác định điểm MM thuộc đường thẳng Δ\Delta sao cho MA+MBMA + MB đạt giá trị nhỏ nhất.

Lời giải

## a) Tìm ảnh A′A' của AA qua phép đối xứng trục Δ\Delta

Đường thẳng Δ:2x−y−1=0\Delta: 2x - y - 1 = 0 có vectơ pháp tuyến n⃗=(2;−1)\vec{n} = (2; -1).

Gọi dd là đường thẳng đi qua A(−1;2)A(-1; 2) và vuông góc với Δ\Delta. Khi đó dd nhận n⃗=(2;−1)\vec{n} = (2; -1) làm vectơ chỉ phương, nên có phương trình tham số:
{x=−1+2ty=2−t\begin{cases} x = -1 + 2t \\ y = 2 - t \end{cases}

Gọi HH là giao điểm của dd và Δ\Delta (hình chiếu của AA trên Δ\Delta). Thay vào phương trình Δ\Delta:
2(−1+2t)−(2−t)−1=0⇔5t−5=0⇔t=1.2(-1 + 2t) - (2 - t) - 1 = 0 \Leftrightarrow 5t - 5 = 0 \Leftrightarrow t = 1.

Suy ra H=(1;1)H = (1; 1).

Vì A′A' là ảnh của AA qua phép đối xứng trục Δ\Delta nên HH là trung điểm của AA′AA':
xA′=2xH−xA=2⋅1−(−1)=3,yA′=2yH−yA=2⋅1−2=0.x_{A'} = 2x_H - x_A = 2\cdot 1 - (-1) = 3, \quad y_{A'} = 2y_H - y_A = 2\cdot 1 - 2 = 0.

Vậy A′(3;0)A'(3; 0).

*(Kiểm tra: trung điểm AA′AA' là (1;1)(1;1) thoả 2⋅1−1−1=02\cdot1 - 1 - 1 = 0, nằm trên Δ\Delta; và AA′AA' cùng phương n⃗\vec n.)*

##

b) Tìm M∈ΔM \in \Delta để MA+MBMA + MB nhỏ nhất

Xét vị trí của AA và BB so với Δ\Delta:
A:  2(−1)−2−1=−5<0,B:  2(−3)−4−1=−11<0.A: \; 2(-1) - 2 - 1 = -5 < 0, \qquad B: \; 2(-3) - 4 - 1 = -11 < 0.

Hai giá trị cùng dấu nên AA và BB nằm cùng phía đối với Δ\Delta.

Vì Δ\Delta là trục đối xứng của AA và A′A' nên với mọi điểm M∈ΔM \in \Delta ta có MA=MA′MA = MA'. Do đó:
MA+MB=MA′+MB≥A′B,MA + MB = MA' + MB \ge A'B,
dấu bằng xảy ra khi MM nằm trên đoạn thẳng A′BA'B (tức MM là giao điểm của A′BA'B với Δ\Delta). Lúc này A′A' và BB nằm khác phía nên đoạn A′BA'B luôn cắt Δ\Delta.

Viết phương trình đường thẳng A′BA'B với A′(3;0)A'(3; 0), B(−3;4)B(-3; 4):

Vectơ chỉ phương A′B⃗=(−6;4)\vec{A'B} = (-6; 4), hay (−3;2)(-3; 2); vectơ pháp tuyến (2;3)(2; 3).
A′B:2(x−3)+3(y−0)=0⇔2x+3y−6=0.A'B: 2(x - 3) + 3(y - 0) = 0 \Leftrightarrow 2x + 3y - 6 = 0.

Tìm giao điểm MM của A′BA'B và Δ\Delta. Từ Δ\Delta: y=2x−1y = 2x - 1, thay vào:
2x+3(2x−1)−6=0⇔8x−9=0⇔x=98,y=2⋅98−1=54.2x + 3(2x - 1) - 6 = 0 \Leftrightarrow 8x - 9 = 0 \Leftrightarrow x = \frac{9}{8}, \quad y = 2\cdot\frac{9}{8} - 1 = \frac{5}{4}.

Vậy M(98;54)M\left(\dfrac{9}{8}; \dfrac{5}{4}\right).

Giá trị nhỏ nhất:
MA+MB=A′B=(3−(−3))2+(0−4)2=36+16=52=213.MA + MB = A'B = \sqrt{(3-(-3))^2 + (0-4)^2} = \sqrt{36 + 16} = \sqrt{52} = 2\sqrt{13}.

*(Kiểm tra: MM có hoành độ 98∈(−3;3)\tfrac{9}{8} \in (-3; 3) nên MM nằm trên đoạn A′BA'B, thoả điều kiện dấu bằng.)*

Đáp số

A′(3;0)A'(3; 0)M(98;54)M\left(\dfrac{9}{8}; \dfrac{5}{4}\right), giá trị nhỏ nhất MA+MB=213MA + MB = 2\sqrt{13}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.