Giải Bài 3.10 trang 66 Chuyên đề Toán 11
Đề bài
Trong HĐ7, bằng cách xét tam giác vuông và tính tỉ số , chứng minh rằng trong phép chiếu trục đo vuông góc đều thì .
Lời giải
Nhắc lại HĐ7. Trong phép chiếu trục đo vuông góc đều, ta dựng hình lập phương trên ba trục (đôi một vuông góc) và lấy mặt phẳng hình chiếu vuông góc với đường chéo của hình lập phương; phương chiếu chính là . Hệ số biến dạng theo trục là , trong đó là đỉnh nằm trên còn là hình chiếu của trên .
Bước 1. Xét tam giác .
Gọi cạnh hình lập phương là . Vì là một đỉnh trên trục, còn là đỉnh đối diện (đầu kia của đường chéo), nên là đường chéo của mặt bên không chứa :
Cạnh vuông góc với mặt phẳng chứa , do đó
nghĩa là vuông tại (kiểm tra: ✓).
Bước 2. Vì sao .
Gọi là hình chiếu vuông góc của trên (chân đường cao hạ từ đỉnh góc vuông xuống cạnh huyền ). Vì nên . Phân tích thành hai thành phần: một thành phần dọc theo (bằng ) và một thành phần vuông góc với . Do nên thành phần nằm song song với , còn thành phần dọc bị triệt tiêu khi chiếu vuông góc lên . Vậy ảnh của là thỏa mãn
Bước 3. Tính tỉ số .
Áp dụng hệ thức lượng trong tam giác vuông (đường cao ứng với cạnh huyền):
Suy ra
Bước 4. Kết luận bằng tính đối xứng.
Vai trò của ba trục đối với đường chéo là hoàn toàn như nhau (ba góc bằng nhau vì cho cả ba trục). Do đó lặp lại lập luận trên cho đỉnh trên và trên ta được
Vậy trong phép chiếu trục đo vuông góc đều: (đpcm).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.