Giải Bài 3.11 trang 66 Chuyên đề Toán 11
Đề bài
Hình chiếu trục đo của một vật thể được vẽ trên giấy kẻ ô tam giác đều như trong Hình 3.31. Quy ước độ dài mỗi cạnh của tam giác đều là 10 cm, tính thể tích của vật thể đó.
Hình 3.31: Hình chiếu trục đo của một vật thể dạng khối bậc (chữ L đứng) vẽ trên giấy kẻ ô tam giác đều (lưới isometric). Vật thể gồm hai khối hộp chữ nhật xếp bậc thang: một khối thấp phía trước và một khối cao hơn phía sau tạo thành hình bậc. Mỗi cạnh của ô tam giác đều quy ước dài 10 cm, dùng đếm số ô để xác định kích thước các cạnh của vật thể.
Lời giải
Phân tích hình vẽ và cách đọc kích thước
Hình chiếu trục đo vẽ trên giấy kẻ ô tam giác đều là *hình chiếu trục đo vuông góc đều* (isometric): ba phương của ba trục , , trùng với ba hướng cạnh của lưới tam giác, và hệ số biến dạng theo cả ba trục bằng nhau (lấy bằng 1). Do đó ta chỉ cần đếm số cạnh ô tam giác dọc theo mỗi chiều của vật thể; mỗi cạnh ứng với thật.
Vật thể là một khối bậc (chữ L đứng), gồm một khối thấp ở phía trước và một khối cao hơn ở phía sau. Đếm số ô trên Hình 3.31 được các kích thước (đơn vị: cm):
- Bề dày (chiều rộng) của vật thể: cạnh ô (như nhau cho cả hai khối).
- Khối hộp dưới (thấp, phía trước): dài , rộng , cao .
- Khối hộp trên (phần nhô cao phía sau): dài , rộng , cao (chồng thêm lên để tạo bậc, nên tổng chiều cao chỗ cao nhất là ).
Chia vật thể thành hai hình hộp chữ nhật
Cắt vật thể bởi mặt phẳng nằm ngang ở độ cao , ta được hai hình hộp chữ nhật:
*Khối 1 (nằm dưới, chạy suốt):*
*Khối 2 (phần cao phía sau):*
Thể tích vật thể
Kiểm tra lại: Mặt cắt ngang (theo bề dày ) của vật thể là một hình chữ L gồm ô vuông , có diện tích . Khi đó , khớp với kết quả trên.
Vậy thể tích vật thể là (tức lít).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.