Chuyên đề học tập Toán 11

Giải Luyện tập 6 trang 75 Chuyên đề Toán 11

Bài 12. Bản vẽ kĩ thuật   Đã kiểm

Đề bài

Đọc bản vẽ kĩ thuật trong Hình 3.41b.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 75 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Bản vẽ kĩ thuật của một lăng trụ lục giác đều bằng sắt, vẽ theo tỉ lệ 1:51:5 (Bài số 4), gồm ba hình chiếu vuông góc và một hình chiếu trục đo vuông góc đều. Hình chiếu đứng (phía trên, bên trái) là một hình chữ nhật cao 4040 và rộng 4040; bên trong có hai đường thẳng đứng chia hình chữ nhật thành ba phần, trong đó phần ở giữa rộng 2020 (kích thước 2020 ghi phía trên, kích thước 4040 ghi phía dưới). Hình chiếu cạnh (bên phải hình chiếu đứng) là một hình chữ nhật cao 4040, bên trong có một đường thẳng đứng chia đôi. Hình chiếu bằng (phía dưới hình chiếu đứng) là một lục giác đều có khoảng cách giữa hai đỉnh đối diện bằng 4040 và cạnh bằng 2020. Hình chiếu trục đo vuông góc đều biểu diễn khối lăng trụ lục giác đều tương ứng. Khung tên ghi: tên gọi vật thể 'Lăng trụ lục giác đều', vật liệu: Sắt, tỉ lệ 1:51:5, bài số 4, người vẽ: Lê Văn A, kiểm tra: Vũ Văn B. Yêu cầu kĩ thuật: 1. Làm tù cạnh; 2. Mạ kẽm.

Lời giải

Đọc bản vẽ kĩ thuật theo đúng trình tự quy định: khung tên → hình biểu diễn → kích thước → yêu cầu kĩ thuật.

a) Khung tên

- Tên gọi vật thể: Lăng trụ lục giác đều.
- Vật liệu: Sắt.
- Tỉ lệ bản vẽ: 1:51:5 (bản vẽ thu nhỏ 55 lần so với vật thật).
- Bài số 4; người vẽ: Lê Văn A; người kiểm tra: Vũ Văn B.

b) Hình biểu diễn

Bản vẽ gồm ba hình chiếu vuông góc và một hình chiếu trục đo vuông góc đều:

- *Hình chiếu đứng* (trên, bên trái): hình chữ nhật rộng 4040, cao 4040; hai đường thẳng đứng chia thành ba phần — hai phần bên mỗi phần rộng 1010, phần giữa rộng 2020. Đây là hình chiếu các mặt bên của lăng trụ nhìn từ phía trước.
- *Hình chiếu cạnh* (bên phải hình chiếu đứng): hình chữ nhật cao 4040, có một đường thẳng đứng chia đôi (ứng với cạnh bên nhô ra nhìn từ phía cạnh).
- *Hình chiếu bằng* (dưới hình chiếu đứng): một lục giác đều — cho biết đáy vật thể là hình lục giác đều.
- *Hình chiếu trục đo vuông góc đều*: biểu diễn trực quan khối lăng trụ lục giác đều.

Kết luận: vật thể là khối lăng trụ đứng, đáy là lục giác đều.

c) Kích thước (các kích thước ghi trên bản vẽ là kích thước thật của vật thể, không phụ thuộc tỉ lệ; đơn vị mặc định trên bản vẽ kĩ thuật là milimét)

- Đáy là lục giác đều, khoảng cách giữa hai đỉnh đối diện (đường chéo lớn) bằng 40 mm40\text{ mm}, cạnh đáy bằng 20 mm20\text{ mm}.
- Chiều cao lăng trụ bằng 40 mm40\text{ mm}.

*Kiểm tra sự nhất quán:* với lục giác đều, đường chéo lớn bằng hai lần cạnh: 2⋅20=402\cdot 20 = 40 ✓. Chiều rộng hình chiếu đứng =40== 40 = đường chéo lớn ✓; phần giữa rộng 20=20 = cạnh đáy ✓; hai phần bên mỗi phần rộng 40−202=10\dfrac{40-20}{2}=10 ✓.

d) Yêu cầu kĩ thuật

1. Làm tù cạnh (vát/bo các cạnh sắc).
2. Mạ kẽm (phủ lớp kẽm chống gỉ).

Kết luận: Vật thể là một lăng trụ lục giác đều bằng sắt, đáy là lục giác đều cạnh a=20 mma = 20\text{ mm} (đường chéo lớn 40 mm40\text{ mm}), chiều cao h=40 mmh = 40\text{ mm}; vẽ theo tỉ lệ 1:51:5; yêu cầu kĩ thuật: làm tù cạnh và mạ kẽm.

Đáp số

Lăng trụ lục giác đều bằng sắt; đáy lục giác đều cạnh a=20a=20 mm (đường chéo lớn 4040 mm), chiều cao h=40h=40 mm; tỉ lệ 1:51:5; yêu cầu kĩ thuật: làm tù cạnh, mạ kẽm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.