Chuyên đề học tập Toán 11

Giải Bài 3.22 trang 81 Chuyên đề Toán 11

Bài tập cuối chương (Hình chiếu trục đo)   Đã kiểm chéo

Đề bài

Sử dụng thước đo góc nếu cần thiết, hãy cho biết hình nào trong Hình 3.52 là hình chiếu trục đo vuông góc đều.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 81 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 3.52 gồm ba hình chiếu trục đo của cùng một vật thể dạng khối chữ L (bậc thang): hình bên trái, hình ở giữa và hình bên phải, vẽ ở các góc trục đo khác nhau. Yêu cầu dùng thước đo góc để xác định hình nào có các trục đo tạo với nhau góc 120° (hình chiếu trục đo vuông góc đều).

Lời giải

Dấu hiệu nhận biết hình chiếu trục đo vuông góc đều

Trong hình chiếu trục đo vuông góc đều, ba trục đo O′x′O'x', O′y′O'y', O′z′O'z' thỏa mãn đồng thời:

- Ba góc trục đo bằng nhau và bằng 120∘120^\circ:
x′O′y′^=y′O′z′^=z′O′x′^=120∘.\widehat{x'O'y'}=\widehat{y'O'z'}=\widehat{z'O'x'}=120^\circ.
- Ba hệ số biến dạng theo ba trục bằng nhau: p=q=rp=q=r (trong vẽ thực hành thường lấy p=q=r=1p=q=r=1).

Khi trục O′z′O'z' vẽ thẳng đứng thì hai trục O′x′O'x', O′y′O'y' mỗi trục hợp với phương nằm ngang một góc 30∘30^\circ.

Kiểm tra ba hình trong Hình 3.52 bằng thước đo góc

Đặt tâm thước đo góc tại giao điểm ba trục đo của từng hình rồi đo góc giữa từng cặp trục:

- *Hình bên trái:* ba góc trục đo đo được không bằng nhau (có góc khác 120∘120^\circ) nên không phải hình chiếu trục đo vuông góc đều.

- *Hình ở giữa:* ba góc trục đo đều bằng 120∘120^\circ; trục đứng thẳng, hai trục còn lại cùng nghiêng 30∘30^\circ so với phương ngang, các cạnh cùng phương trục được vẽ với cùng hệ số biến dạng. Hình này thỏa mãn cả hai điều kiện.

- *Hình bên phải:* các góc trục đo đo được không bằng nhau và khác 120∘120^\circ (dạng trục đo xiên góc) nên không phải hình chiếu trục đo vuông góc đều.

Kết luận

Hình ở giữa của Hình 3.52 là hình chiếu trục đo vuông góc đều, vì ba góc trục đo bằng nhau và bằng 120∘120^\circ.

Đáp số

Hình ở giữa là hình chiếu trục đo vuông góc đều, vì ba góc trục đo bằng nhau và bằng 120°.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.