Chuyên đề học tập Toán 12

Giải Bài 1.18 trang 22 Chuyên đề Toán 12

Bài tập cuối Chuyên đề 1   Đã kiểm chéo

Đề bài

Một cửa hàng cho thuê xe ô tô tự lái. Chi phí cửa hàng phải tiêu tốn cho một chiếc xe là aa triệu đồng/ngày. Mỗi chiếc xe được cho thuê thì cửa hàng thu về được 1 triệu đồng/ngày. Biết rằng nhu cầu cho thuê trong một ngày là một biến ngẫu nhiên rời rạc XX có bảng phân bố xác suất như sau:

| XX | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| PP | 0,0608 | 0,1703 | 0,2384 | 0,2225 | 0,308 |

a) Giả sử cửa hàng có 3 chiếc ô tô cho thuê. Gọi YY là số tiền cửa hàng thu được trong 1 ngày. Lập bảng phân bố xác suất của YY. Hỏi trung bình một ngày cửa hàng thu được bao nhiêu tiền từ việc cho thuê xe?

b) Giả sử cửa hàng có 4 chiếc ô tô cho thuê. Gọi ZZ là số tiền cửa hàng thu được trong 1 ngày. Lập bảng phân bố xác suất của ZZ. Hỏi trung bình một ngày cửa hàng thu được bao nhiêu tiền từ việc cho thuê xe?

c) Với giá trị nào của aa thì cửa hàng chỉ nên duy trì 3 xe ô tô cho thuê?

Lời giải

## a) Cửa hàng có 3 chiếc ô tô cho thuê

Vì cửa hàng chỉ có 3 xe nên số xe cho thuê được trong một ngày là min⁡(X,3)\min(X,3). Mỗi xe cho thuê được thu về 11 triệu đồng nên số tiền thu được trong một ngày là
Y=min⁡(X,3) (triệu đồng).Y=\min(X,3) \ (\text{triệu đồng}).

Ta có:
- P(Y=0)=P(X=0)=0,0608P(Y=0)=P(X=0)=0{,}0608;
- P(Y=1)=P(X=1)=0,1703P(Y=1)=P(X=1)=0{,}1703;
- P(Y=2)=P(X=2)=0,2384P(Y=2)=P(X=2)=0{,}2384;
- P(Y=3)=P(X=3)+P(X=4)=0,2225+0,308=0,5305P(Y=3)=P(X=3)+P(X=4)=0{,}2225+0{,}308=0{,}5305 (khi nhu cầu là 3 hoặc 4 xe thì cũng chỉ cho thuê được đúng 3 xe).

Bảng phân bố xác suất của YY:

| YY | 00 | 11 | 22 | 33 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| PP | 0,06080{,}0608 | 0,17030{,}1703 | 0,23840{,}2384 | 0,53050{,}5305 |

Số tiền trung bình thu được trong một ngày là
E(Y)=0⋅0,0608+1⋅0,1703+2⋅0,2384+3⋅0,5305=2,2386 (triệu đồng).E(Y)=0\cdot 0{,}0608+1\cdot 0{,}1703+2\cdot 0{,}2384+3\cdot 0{,}5305=2{,}2386 \ (\text{triệu đồng}).

Vậy trung bình một ngày cửa hàng thu được 2,23862{,}2386 triệu đồng từ việc cho thuê xe.

##

b) Cửa hàng có 4 chiếc ô tô cho thuê

Vì nhu cầu thuê xe XX nhận giá trị lớn nhất là 44 nên số xe cho thuê được trong một ngày là min⁡(X,4)=X\min(X,4)=X, do đó số tiền thu được trong một ngày là Z=XZ=X (triệu đồng).

Bảng phân bố xác suất của ZZ:

| ZZ | 00 | 11 | 22 | 33 | 44 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| PP | 0,06080{,}0608 | 0,17030{,}1703 | 0,23840{,}2384 | 0,22250{,}2225 | 0,3080{,}308 |

Số tiền trung bình thu được trong một ngày là
E(Z)=0⋅0,0608+1⋅0,1703+2⋅0,2384+3⋅0,2225+4⋅0,308=2,5466 (triệu đồng).E(Z)=0\cdot 0{,}0608+1\cdot 0{,}1703+2\cdot 0{,}2384+3\cdot 0{,}2225+4\cdot 0{,}308=2{,}5466 \ (\text{triệu đồng}).

Vậy trung bình một ngày cửa hàng thu được 2,54662{,}5466 triệu đồng từ việc cho thuê xe.

##

c) Tìm aa để cửa hàng chỉ nên duy trì 3 xe

Mỗi ngày, mỗi chiếc xe (dù có cho thuê được hay không) đều tốn chi phí aa triệu đồng.

- Nếu duy trì 3 xe, lợi nhuận trung bình một ngày là E(Y)−3a=2,2386−3aE(Y)-3a=2{,}2386-3a (triệu đồng).
- Nếu duy trì 4 xe, lợi nhuận trung bình một ngày là E(Z)−4a=2,5466−4aE(Z)-4a=2{,}5466-4a (triệu đồng).

Cửa hàng chỉ nên duy trì 3 xe khi lợi nhuận trung bình của phương án 3 xe lớn hơn phương án 4 xe, tức là
2,2386−3a>2,5466−4a⇔4a−3a>2,5466−2,2386⇔a>0,308.2{,}2386-3a>2{,}5466-4a \Leftrightarrow 4a-3a>2{,}5466-2{,}2386 \Leftrightarrow a>0{,}308.

Vậy khi a>0,308a>0{,}308 (triệu đồng/ngày) thì cửa hàng chỉ nên duy trì 3 chiếc ô tô cho thuê.

Đáp số

Bảng phân bố xác suất của YY với các giá trị 0; 1; 2; 30;\,1;\,2;\,3 và xác suất 0,0608; 0,1703; 0,2384; 0,53050{,}0608;\,0{,}1703;\,0{,}2384;\,0{,}5305; E(Y)=2,2386E(Y)=2{,}2386 triệu đồng/ngàyBảng phân bố xác suất của ZZ với các giá trị 0; 1; 2; 3; 40;\,1;\,2;\,3;\,4 và xác suất 0,0608; 0,1703; 0,2384; 0,2225; 0,3080{,}0608;\,0{,}1703;\,0{,}2384;\,0{,}2225;\,0{,}308; E(Z)=2,5466E(Z)=2{,}5466 triệu đồng/ngàya>0,308a>0{,}308 (triệu đồng/ngày)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.