Giải Bài 2.4 trang 33 Chuyên đề Toán 12
Đề bài
Chế độ ăn của một người yêu cầu mỗi ngày tối thiểu 400 đơn vị vitamin, 500 đơn vị khoáng chất và 1 400 đơn vị calo. Có hai loại thức ăn F và F; mỗi đơn vị F giá 1 200 đồng và mỗi đơn vị F giá 720 đồng. Mỗi đơn vị thức ăn F chứa 2 đơn vị vitamin, 1 đơn vị khoáng chất và 4 đơn vị calo. Mỗi đơn vị thức ăn F chứa 1 đơn vị vitamin, 2 đơn vị khoáng chất và 4 đơn vị calo. Tìm chế độ ăn hỗn hợp F và F sao cho chi phí là ít nhất mà vẫn đảm bảo các yêu cầu về dinh dưỡng.
Lời giải
Bước 1. Lập mô hình bài toán.
Gọi là số đơn vị thức ăn và là số đơn vị thức ăn dùng trong mỗi ngày, với .
Các yêu cầu về dinh dưỡng:
- Vitamin (mỗi đơn vị chứa 2, chứa 1; cần tối thiểu 400): .
- Khoáng chất (mỗi đơn vị chứa 1, chứa 2; cần tối thiểu 500): .
- Calo (mỗi đơn vị đều chứa 4; cần tối thiểu 1400): , tức là .
Ta được hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn:
Chi phí cần làm nhỏ nhất là
Bước 2. Xác định miền nghiệm (miền ).
Miền nghiệm của hệ là phần mặt phẳng (không bị chặn) nằm về phía trên các đường thẳng ranh giới. Ta tìm các đỉnh của miền bằng cách giải giao điểm của các đường thẳng:
- Giao của và : trừ hai phương trình được , suy ra , đỉnh .
- Giao của và : trừ được , suy ra , đỉnh .
- Giao của với trục tung (): , đỉnh (điểm này thỏa và ).
- Giao của với trục hoành (): , đỉnh (thỏa và ).
(Giao của và là nhưng nên không thuộc miền nghiệm, ta loại.)
Vậy miền nghiệm là miền đa giác (không bị chặn) có các đỉnh .
Bước 3. Tìm giá trị nhỏ nhất của .
Vì với các hệ số dương và miền chỉ bị chặn phía dưới nên đạt giá trị nhỏ nhất tại một trong các đỉnh. Tính tại các đỉnh:
| Đỉnh | |
|---|---|
| | |
| | |
| | |
| | |
Giá trị nhỏ nhất là đồng, đạt tại .
Bước 4. Kiểm tra lại đáp số tại .
- Vitamin: (vừa đủ) ✓
- Khoáng chất: ✓
- Calo: (vừa đủ) ✓
Các yêu cầu dinh dưỡng đều được đảm bảo.
Kết luận. Mỗi ngày nên dùng 50 đơn vị thức ăn và 300 đơn vị thức ăn ; khi đó chi phí ít nhất là đồng.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.