Chuyên đề học tập Toán 12

Giải Bài 3.15 trang 68 Chuyên đề Toán 12

Bài 9. Cấp số nhân. Mô hình tăng trưởng. Lãi kép   Đã kiểm chéo

Đề bài

Sẽ mất bao nhiêu năm để tiết kiệm được 100 triệu đồng nếu mỗi tháng bạn gửi 1 triệu đồng vào một tài khoản tích luỹ với lãi suất 6% một năm và được tính lãi kép hằng tháng?

Lời giải

Lãi suất theo tháng.

Lãi suất 6%6\% một năm, tính lãi kép hằng tháng nên lãi suất mỗi tháng là
r=6%12=0,5%=0,005.r=\frac{6\%}{12}=0{,}5\%=0{,}005.

Thiết lập công thức (tổng cấp số nhân).

Mỗi tháng gửi 11 triệu đồng vào tài khoản (khoản gửi tính vào cuối mỗi tháng). Ngay sau lần gửi thứ nn:

- Khoản gửi ở tháng thứ nhất đã sinh lãi trong n−1n-1 tháng, thành (1,005)n−1(1{,}005)^{n-1} (triệu đồng);
- Khoản gửi ở tháng thứ hai đã sinh lãi trong n−2n-2 tháng, thành (1,005)n−2(1{,}005)^{n-2} (triệu đồng);
- …
- Khoản gửi ở tháng thứ nn chưa sinh lãi, là 11 (triệu đồng).

Tổng số tiền tích luỹ được là tổng nn số hạng đầu của cấp số nhân có số hạng đầu u1=1u_1=1, công bội q=1,005q=1{,}005:
Tn=1+1,005+(1,005)2+⋯+(1,005)n−1=(1,005)n−11,005−1=200[(1,005)n−1] (triệu đồng).T_n=1+1{,}005+(1{,}005)^2+\cdots+(1{,}005)^{n-1}=\frac{(1{,}005)^n-1}{1{,}005-1}=200\left[(1{,}005)^n-1\right]\ (\text{triệu đồng}).

Tìm nn để Tn≥100T_n\ge 100.
200[(1,005)n−1]≥100  ⟺  (1,005)n≥1,5  ⟺  n≥log⁡1,0051,5=ln⁡1,5ln⁡1,005≈81,3.200\left[(1{,}005)^n-1\right]\ge 100\iff (1{,}005)^n\ge 1{,}5\iff n\ge \log_{1{,}005}1{,}5=\frac{\ln 1{,}5}{\ln 1{,}005}\approx 81{,}3.

Vì nn nguyên dương nên n=82n=82.

Thử lại.

- Với n=81n=81: T81=200[(1,005)81−1]≈200⋅0,4978≈99,56T_{81}=200\left[(1{,}005)^{81}-1\right]\approx 200\cdot 0{,}4978\approx 99{,}56 (triệu đồng) <100<100, chưa đủ.
- Với n=82n=82: T82=200[(1,005)82−1]≈200⋅0,5053≈101,05T_{82}=200\left[(1{,}005)^{82}-1\right]\approx 200\cdot 0{,}5053\approx 101{,}05 (triệu đồng) ≥100\ge 100, đạt.

Kết luận. Cần ít nhất 8282 tháng, mà 82=6⋅12+1082=6\cdot 12+10 nên 8282 tháng bằng 66 năm 1010 tháng. Vậy mất khoảng 77 năm (chính xác là 66 năm 1010 tháng) để tiết kiệm được 100100 triệu đồng.

Đáp số

Khoảng 7 năm (82 tháng = 6 năm 10 tháng)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.