Chuyên đề học tập Toán 12

Giải Bài 3.16 trang 68 Chuyên đề Toán 12

Bài 9. Cấp số nhân. Mô hình tăng trưởng. Lãi kép   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tìm giá trị hiện tại của một niên kim mà khoản tiền rút sẽ là 5 triệu đồng mỗi tháng trong vòng 48 tháng với lãi suất năm là 6%.

Lời giải

Phân tích bài toán. Giá trị hiện tại của niên kim là số tiền cần gửi ngay bây giờ (vốn) để về sau có thể rút đều đặn mỗi kì một khoản RR trong nn kì với lãi suất mỗi kì là ii.

Lãi suất năm là 6%6\% nên lãi suất mỗi tháng là:
i=6%12=0,5%=0,005.i=\frac{6\%}{12}=0,5\%=0,005.
Mỗi tháng rút R=5R=5 (triệu đồng), rút trong n=48n=48 tháng.

Lập giá trị hiện tại. Khoản rút ở cuối tháng thứ kk có giá trị hiện tại (quy về thời điểm hiện tại bằng cách chiết khấu) là R(1+i)k\dfrac{R}{(1+i)^{k}}. Do đó giá trị hiện tại của cả niên kim là:
A=R1+i+R(1+i)2+⋯+R(1+i)48.A=\frac{R}{1+i}+\frac{R}{(1+i)^2}+\cdots+\frac{R}{(1+i)^{48}}.

Đây là tổng của 4848 số hạng đầu của một cấp số nhân có số hạng đầu u1=R1+iu_1=\dfrac{R}{1+i} và công bội q=11+iq=\dfrac{1}{1+i}. Áp dụng công thức tổng nn số hạng đầu:
A=u1⋅1−qn1−q=R1+i⋅1−(11+i)481−11+i=R⋅1−(1+i)−48i.A=u_1\cdot\frac{1-q^{n}}{1-q}=\frac{R}{1+i}\cdot\frac{1-\left(\dfrac{1}{1+i}\right)^{48}}{1-\dfrac{1}{1+i}}=R\cdot\frac{1-(1+i)^{-48}}{i}.

Thay số.
A=5⋅1−(1,005)−480,005.A=5\cdot\frac{1-(1{,}005)^{-48}}{0{,}005}.
Ta có (1,005)48≈1,270489(1{,}005)^{48}\approx 1{,}270489, suy ra (1,005)−48≈0,787098(1{,}005)^{-48}\approx 0{,}787098. Do đó:
A=5⋅1−0,7870980,005=5⋅0,2129020,005=5⋅42,5804≈212,9 (triệu đồng).A=5\cdot\frac{1-0{,}787098}{0{,}005}=5\cdot\frac{0{,}212902}{0{,}005}=5\cdot 42{,}5804\approx 212{,}9\ \text{(triệu đồng)}.

Kiểm tra lại. Nhân ngược: A⋅i=212,9⋅0,005≈1,0645A\cdot i=212{,}9\cdot 0{,}005\approx 1{,}0645 và R(1−(1,005)−48)=5⋅0,212902≈1,0645R\big(1-(1{,}005)^{-48}\big)=5\cdot0{,}212902\approx1{,}0645 — khớp. Vậy đáp số hợp lí.

Kết luận. Giá trị hiện tại của niên kim là:
A≈212,9 triệu đồng (≈212 901 600 đồng).A\approx 212{,}9\ \text{triệu đồng}\ (\approx 212\,901\,600\ \text{đồng}).

Đáp số

≈ 212,9 triệu đồng (≈ 212 901 600 đồng)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.