Chuyên đề học tập Vật lí 11

Giải Câu hỏi 1 trang 47 Chuyên đề Vật lí 11

Bài 7. Điện trở quang và điện trở nhiệt   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tại sao điện trở quang và điện trở nhiệt lại có thể được sử dụng để làm cảm biến?

Lời giải

Trả lời:

Điện trở quang và điện trở nhiệt có thể được dùng làm cảm biến vì giá trị điện trở của chúng thay đổi rõ rệt theo một đại lượng vật lí bên ngoài (ánh sáng hoặc nhiệt độ). Nhờ đó, một đại lượng không phải điện (cường độ sáng, nhiệt độ) được "biến đổi" thành đại lượng điện (điện trở, rồi kéo theo dòng điện và hiệu điện thế) mà mạch điện đo được.

- Điện trở quang (LDR): khi cường độ ánh sáng chiếu vào tăng, điện trở của nó giảm mạnh. Vì vậy sự thay đổi độ sáng được chuyển thành sự thay đổi điện trở → thay đổi tín hiệu điện trong mạch. Đó là cơ sở để làm cảm biến ánh sáng (ví dụ mạch tự bật đèn khi trời tối).

- Điện trở nhiệt (thermistor): điện trở của nó phụ thuộc rõ rệt vào nhiệt độ (loại NTC: nhiệt độ tăng thì điện trở giảm). Khi nhiệt độ môi trường thay đổi, điện trở thay đổi theo → tín hiệu điện trong mạch thay đổi. Đó là cơ sở để làm cảm biến nhiệt độ (ví dụ mạch cảnh báo cháy, điều khiển nhiệt độ).

Kết luận: Chính vì điện trở của chúng nhạy và biến thiên rõ theo ánh sáng hoặc nhiệt độ, nên khi mắc vào mạch, mỗi sự thay đổi của ánh sáng/nhiệt độ sẽ làm thay đổi dòng điện (hoặc hiệu điện thế) trong mạch; mạch "nhận biết" được sự thay đổi đó, nên chúng được dùng làm cảm biến.

Đáp số

Vì điện trở của chúng thay đổi rõ rệt theo ánh sáng (điện trở quang) hoặc theo nhiệt độ (điện trở nhiệt), biến đại lượng vật lí thành tín hiệu điện đo được → dùng làm cảm biến.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.