Chuyên đề học tập Vật lí 12

Giải Câu hỏi trang 9 Chuyên đề Vật lí 12

Chuyên đề 1 – Dòng điện xoay chiều   Đã kiểm chéo

Đề bài

So sánh công suất toả nhiệt trung bình với công suất cực đại của dòng điện xoay chiều hình sin chạy qua điện trở R.

Lời giải

Thiết lập biểu thức công suất tức thời.

Dòng điện xoay chiều hình sin chạy qua điện trở RR có dạng:
i=I0cos⁡(ωt)i = I_0\cos(\omega t)

Công suất toả nhiệt tức thời trên RR tại thời điểm tt:
p=i2R=I02Rcos⁡2(ωt)p = i^2 R = I_0^2 R\cos^2(\omega t)

a) Công suất cực đại.

Vì 0≤cos⁡2(ωt)≤10 \le \cos^2(\omega t) \le 1 nên pp đạt giá trị lớn nhất khi cos⁡2(ωt)=1\cos^2(\omega t) = 1 (lúc i=±I0i = \pm I_0):
Pmax=I02RP_{max} = I_0^2 R

b) Công suất toả nhiệt trung bình.

Dùng hạ bậc: cos⁡2(ωt)=1+cos⁡(2ωt)2\cos^2(\omega t) = \dfrac{1 + \cos(2\omega t)}{2}. Trong một chu kì, giá trị trung bình của cos⁡(2ωt)\cos(2\omega t) bằng 00, nên:
cos⁡2(ωt)‾=12\overline{\cos^2(\omega t)} = \frac{1}{2}

Do đó công suất trung bình:
P=p‾=I02R⋅cos⁡2(ωt)‾=I02R2P = \overline{p} = I_0^2 R\cdot\overline{\cos^2(\omega t)} = \frac{I_0^2 R}{2}

Kết quả này phù hợp khi viết theo giá trị hiệu dụng I=I02I = \dfrac{I_0}{\sqrt{2}}:
P=I2R=(I02)2R=I02R2  ✓P = I^2 R = \left(\frac{I_0}{\sqrt 2}\right)^2 R = \frac{I_0^2 R}{2}\;\checkmark

c) So sánh.

PPmax=I02R2I02R=12\frac{P}{P_{max}} = \frac{\dfrac{I_0^2 R}{2}}{I_0^2 R} = \frac{1}{2}

Vậy công suất toả nhiệt trung bình bằng một nửa công suất cực đại: P=Pmax2P = \dfrac{P_{max}}{2}.

Đáp số

Pmax=I02RP_{max} = I_0^2 RP=I02R2=I2RP = \dfrac{I_0^2 R}{2} = I^2 RP=Pmax2P = \dfrac{P_{max}}{2} (công suất trung bình bằng nửa công suất cực đại)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.