Giải Bài 8 trang 46 SBT Địa lí 10
Đề bài
Vì sao miền Bắc nước ta nằm trong vùng nhiệt đới nhưng lại có một mùa đông lạnh?
Gợi ý trả lời
Phân tích hiện tượng: Miền Bắc nước ta nằm trong vùng nội chí tuyến (vĩ độ thấp), theo quy luật địa đới thì phải có khí hậu nhiệt đới nóng quanh năm. Tuy nhiên trên thực tế miền Bắc vẫn có một mùa đông lạnh — đây là biểu hiện của quy luật phi địa đới làm biến đổi, phá vỡ tính địa đới của khí hậu. Nguyên nhân cụ thể:
a) Tác động của gió mùa Đông Bắc (nhân tố hoàn lưu khí quyển): Về mùa đông, miền Bắc chịu ảnh hưởng mạnh của khối khí lạnh phương Bắc (xuất phát từ áp cao Xi-bia) tràn xuống theo hướng đông bắc. Khối khí lạnh này hạ thấp nhiệt độ, tạo nên một mùa đông lạnh trái với tính chất nhiệt đới vốn có của vĩ độ thấp.
b) Tác động của vị trí và địa hình (quy luật phi địa đới): Miền Bắc nằm ở phần phía bắc lãnh thổ, gần chí tuyến và gần nguồn khí lạnh lục địa châu Á; đồng thời hướng các dãy núi vòng cung ở Đông Bắc mở rộng về phía bắc như những hành lang "hút gió", tạo điều kiện cho gió mùa Đông Bắc xâm nhập sâu, khiến mùa đông đến sớm, kết thúc muộn và lạnh hơn so với các vùng cùng vĩ độ.
c) Kết luận: Mùa đông lạnh ở miền Bắc là kết quả của sự tác động qua lại giữa quy luật địa đới (nền nhiệt đới do vị trí nội chí tuyến) và quy luật phi địa đới (hoàn lưu gió mùa + vị trí địa lí + địa hình). Chính các nhân tố phi địa đới đã làm cho khí hậu miền Bắc mang tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa có một mùa đông lạnh, khác với khí hậu nhiệt đới điển hình.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.