Sách bài tập Địa lí 10

Giải Bài 9 trang 46 SBT Địa lí 10

Quy luật địa đới và quy luật phi địa đới   Gợi ý trả lời

Đề bài

So sánh quy luật địa đới và quy luật phi địa đới.

Gợi ý trả lời

## So sánh quy luật địa đới và quy luật phi địa đới

a) Giống nhau

- Đều là những quy luật phân bố có tính quy luật của các thành phần tự nhiên và cảnh quan địa lí trên bề mặt Trái Đất.
- Đều diễn ra đồng thời và tác động tương hỗ lẫn nhau trong lớp vỏ địa lí; tuy nhiên ở mỗi nơi, mỗi thời điểm có một quy luật giữ vai trò chủ đạo, chi phối chiều hướng phát triển của tự nhiên.

b) Khác nhau

| Tiêu chí | Quy luật địa đới | Quy luật phi địa đới |
|---|---|---|
| Khái niệm | Là sự thay đổi có quy luật của tất cả các thành phần địa lí và cảnh quan theo vĩ độ (từ Xích đạo về hai cực). | Là quy luật phân bố không phụ thuộc vào tính chất phân bố theo địa đới của các thành phần và cảnh quan địa lí. |
| Nguyên nhân | Do dạng hình cầu của Trái Đất và bức xạ Mặt Trời → góc chiếu của tia sáng Mặt Trời (góc nhập xạ) tới bề mặt đất giảm dần từ Xích đạo về cực, làm lượng bức xạ nhận được thay đổi theo vĩ độ. | Do nguồn năng lượng bên trong Trái Đất (nội lực) tạo nên sự phân chia bề mặt thành lục địa, đại dương và địa hình núi cao, phá vỡ tính địa đới. |
| Biểu hiện | - Sự phân bố các vòng đai nhiệt trên Trái Đất.\n\n- Các đai khí áp và các đới gió chính.\n\n- Các đới khí hậu.\n\n- Các nhóm đất và các kiểu thảm thực vật. | Gồm hai quy luật thành phần:\n\n- Quy luật đai cao: sự thay đổi có quy luật của các thành phần và cảnh quan theo độ cao địa hình.\n\n- Quy luật địa ô: sự thay đổi có quy luật của các thành phần và cảnh quan theo kinh độ (từ đông sang tây), tùy mức độ gần hay xa đại dương. |
| Chiều biến đổi | Theo chiều Bắc – Nam (theo vĩ độ). | Theo chiều Đông – Tây (địa ô) hoặc theo chiều thẳng đứng (đai cao). |

Kết luận: Hai quy luật có nguyên nhân trái ngược nhau — địa đới do yếu tố ngoại lực (bức xạ Mặt Trời phân bố theo vĩ độ), còn phi địa đới do yếu tố nội lực (sự phân bố lục địa – đại dương và địa hình) — nhưng cùng tác động làm cho tự nhiên bề mặt Trái Đất vừa có tính thống nhất vừa đa dạng, phức tạp.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.