Giải Bài 6.17 trang 17 SBT Hoá học 10
Đề bài
Trong bảng tuần hoàn, hai nguyên tố X và Y có cùng số thứ tự nhóm. X thuộc nhóm A và Y thuộc nhóm B. So sánh số electron hoá trị và tính chất của X, Y. Minh hoạ bằng nguyên tố Cl và Mn ở nhóm VII.
Lời giải
Phân tích đề:
Hai nguyên tố X và Y cùng ở nhóm VII (cùng số thứ tự nhóm) nhưng X thuộc nhóm A, Y thuộc nhóm B.
a) So sánh số electron hoá trị
- Với nguyên tố nhóm A: electron hoá trị là các electron ở lớp ngoài cùng (). Số electron hoá trị = số thứ tự nhóm.
- Với nguyên tố nhóm B: electron hoá trị gồm các electron ở phân lớp và . Số electron hoá trị cũng bằng số thứ tự nhóm (trừ một số ngoại lệ).
Vì X và Y cùng số thứ tự nhóm VII nên cả hai đều có 7 electron hoá trị.
Minh hoạ:
- Cl (): → electron hoá trị là = 7 electron, thuộc nhóm VIIA.
- Mn (): → electron hoá trị là = 7 electron, thuộc nhóm VIIB.
→ Cl và Mn có cùng số electron hoá trị (= 7 = số thứ tự nhóm).
b) So sánh tính chất
Tuy cùng số electron hoá trị, nhưng vị trí của các electron này khác nhau nên tính chất của X (nhóm A) và Y (nhóm B) khác nhau:
- X (nhóm A) có 7 electron ở lớp ngoài cùng, dễ nhận thêm 1 electron để đạt cấu hình bền của khí hiếm → X là phi kim điển hình. Cl là phi kim hoạt động mạnh, hoá trị cao nhất với oxygen là 7 (oxide cao nhất là oxide acid, hydroxide tương ứng là acid mạnh).
- Y (nhóm B) chỉ có 2 electron ở lớp ngoài cùng (), 5 electron còn lại nằm ở phân lớp sát trong → Y dễ nhường electron → Y là kim loại (kim loại chuyển tiếp). Mn là kim loại; hoá trị cao nhất với oxygen cũng là 7 ( là oxide acid, là acid mạnh).
Kết luận:
- Giống nhau: X và Y cùng số electron hoá trị (= số thứ tự nhóm = 7) nên có cùng hoá trị cao nhất với oxygen bằng 7 (minh hoạ: và ).
- Khác nhau: nguyên tố nhóm A (Cl) là phi kim, còn nguyên tố nhóm B (Mn) là kim loại.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.