Sách bài tập Hoá học 10

Giải Bài 8.13 trang 23 SBT Hoá học 10

Bài 8. Định luật tuần hoàn. Ý nghĩa của bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học

Đề bài

Ion M3+^{3+} có phân lớp electron ngoài cùng là 3d5^5. Ion Y−^- có cấu hình electron ngoài cùng là 4p6^6.

a) Xác định cấu hình electron của nguyên tử M và nguyên tử Y.

b) Xác định vị trí của M, Y trong bảng tuần hoàn.

Lời giải

a) Cấu hình electron của nguyên tử M và nguyên tử Y

Xác định M:

Ion M3+^{3+} có phân lớp electron ngoài cùng là 3d5^5, nghĩa là cấu hình electron của M3+^{3+} là:

M3+:1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d5M^{3+}: 1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6\,3d^5

Tổng số electron của M3+^{3+} là: 2+2+6+2+6+5=232+2+6+2+6+5 = 23 (electron).

Ion M3+^{3+} được tạo thành khi nguyên tử M nhường đi 3 electron, nên nguyên tử M có:

23+3=26 electron⇒Z=26 (M là Fe)23 + 3 = 26 \text{ electron} \Rightarrow Z = 26 \ (M \text{ là } Fe)

Viết cấu hình electron của nguyên tử M theo thứ tự mức năng lượng rồi sắp xếp lại, chú ý khi tạo ion kim loại chuyển tiếp nhường electron ở phân lớp 4s trước, sau đó mới đến 3d:

M:1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d6 4s2M: 1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6\,3d^6\,4s^2

(Nhường 2 electron ở 4s và 1 electron ở 3d thì còn lại 3d53d^5, đúng với ion M3+^{3+}.)

Xác định Y:

Ion Y−^- có cấu hình electron ngoài cùng là 4p6^6, nghĩa là cấu hình electron của Y−^- là:

Y−:1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d10 4s2 4p6Y^-: 1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6\,3d^{10}\,4s^2\,4p^6

Tổng số electron của Y−^- là: 2+2+6+2+6+10+2+6=362+2+6+2+6+10+2+6 = 36 (electron).

Ion Y−^- được tạo thành khi nguyên tử Y nhận thêm 1 electron, nên nguyên tử Y có:

36−1=35 electron⇒Z=35 (Y là Br)36 - 1 = 35 \text{ electron} \Rightarrow Z = 35 \ (Y \text{ là } Br)

Cấu hình electron của nguyên tử Y:

Y:1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d10 4s2 4p5Y: 1s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6\,3d^{10}\,4s^2\,4p^5

b) Vị trí của M, Y trong bảng tuần hoàn

Nguyên tố M (Z=26Z = 26, Fe): 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d6 4s21s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6\,3d^6\,4s^2

- Ô số 26 (vì Z=26Z = 26).
- Chu kì 4 (vì có 4 lớp electron).
- Nhóm VIIIB: M là nguyên tố d (electron cuối cùng điền vào phân lớp 3d); số electron hoá trị là 3d6 4s23d^6\,4s^2, tổng bằng 8, nằm trong khoảng 8 → 10 nên thuộc nhóm VIIIB.

Nguyên tố Y (Z=35Z = 35, Br): 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d10 4s2 4p51s^2\,2s^2\,2p^6\,3s^2\,3p^6\,3d^{10}\,4s^2\,4p^5

- Ô số 35 (vì Z=35Z = 35).
- Chu kì 4 (vì có 4 lớp electron).
- Nhóm VIIA: Y là nguyên tố p (electron cuối cùng điền vào phân lớp 4p); số electron lớp ngoài cùng là 4s2 4p5=74s^2\,4p^5 = 7 electron nên thuộc nhóm VIIA.

Đáp số

M là Fe: 1s22s22p63s23p63d64s21s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 3d^6 4s^2; Y là Br: 1s22s22p63s23p63d104s24p51s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 3d^{10} 4s^2 4p^5M (Fe): ô 26, chu kì 4, nhóm VIIIB; Y (Br): ô 35, chu kì 4, nhóm VIIA

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.