Sách bài tập Hoá học 10

Giải Bài 9.12 trang 26 SBT Hoá học 10

Bài 9. Ôn tập chương 2

Đề bài

Hãy so sánh và giải thích kích thước tương đối của:

a) nguyên tử lithium và nguyên tử fluorine.

b) nguyên tử lithium và ion của nó (Li+Li^+).

c) nguyên tử oxygen và ion của nó (O2−O^{2-}).

d) ion nitride (N3−N^{3-}) và ion fluoride (F−F^-).

Lời giải

a) So sánh kích thước nguyên tử lithium và nguyên tử fluorine

Cấu hình electron:
- Li (Z=3): 1s22s1Li\ (Z=3):\ 1s^2 2s^1 → có 2 lớp electron.
- F (Z=9): 1s22s22p5F\ (Z=9):\ 1s^2 2s^2 2p^5 → có 2 lớp electron.

Hai nguyên tử cùng thuộc chu kì 2 (cùng số lớp electron). Đi từ trái sang phải trong một chu kì, điện tích hạt nhân tăng dần (Li có 3 proton, F có 9 proton) trong khi electron vẫn được điền vào cùng một lớp ngoài cùng. Hạt nhân F hút electron lớp ngoài mạnh hơn nên bán kính co lại.

→ Nguyên tử lithium có kích thước lớn hơn nguyên tử fluorine.

b) So sánh nguyên tử lithium và ion Li+Li^+

- Li: 1s22s1Li:\ 1s^2 2s^1 → 2 lớp electron.
- Li+: 1s2Li^+:\ 1s^2 (mất 1 electron ở lớp 2s2s) → chỉ còn 1 lớp electron.

Khi tạo thành ion dương, nguyên tử Li mất đi electron ở lớp ngoài cùng nên mất hẳn một lớp electron. Ngoài ra, số proton không đổi (vẫn là 3) nhưng số electron giảm, hạt nhân hút các electron còn lại mạnh hơn, kéo chúng về gần hơn.

→ Ion Li+Li^+ có kích thước nhỏ hơn nguyên tử lithium.

c) So sánh nguyên tử oxygen và ion O2−O^{2-}

- O (Z=8): 1s22s22p4O\ (Z=8):\ 1s^2 2s^2 2p^4 → 8 electron.
- O2−: 1s22s22p6O^{2-}:\ 1s^2 2s^2 2p^6 → 10 electron (nhận thêm 2 electron).

Số proton không đổi (vẫn là 8) nhưng số electron tăng từ 8 lên 10. Lực hút của hạt nhân lên mỗi electron giảm, đồng thời lực đẩy giữa các electron tăng, làm đám mây electron giãn rộng ra.

→ Ion O2−O^{2-} có kích thước lớn hơn nguyên tử oxygen.

d) So sánh ion nitride N3−N^{3-} và ion fluoride F−F^-

- N3−: 1s22s22p6N^{3-}:\ 1s^2 2s^2 2p^6 → 10 electron, hạt nhân có 7 proton.
- F−: 1s22s22p6F^-:\ 1s^2 2s^2 2p^6 → 10 electron, hạt nhân có 9 proton.

Hai ion có cùng số electron (10, cùng cấu hình của neon). Khi số electron như nhau, ion nào có điện tích hạt nhân (số proton) lớn hơn thì lực hút lên lớp vỏ electron mạnh hơn, bán kính nhỏ hơn. F−F^- có 9 proton > N3−N^{3-} có 7 proton, nên F−F^- co lại nhiều hơn.

→ Ion N3−N^{3-} có kích thước lớn hơn ion F−F^-.

Đáp số

a) Li > F (bán kính nguyên tử Li lớn hơn F)b) Li > Li+Li^+ (nguyên tử Li lớn hơn ion Li+Li^+)c) O2−O^{2-} > O (ion O2−O^{2-} lớn hơn nguyên tử O)d) N3−N^{3-} > F−F^- (ion N3−N^{3-} lớn hơn ion F−F^-)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.