Mục lục Bài 160/160
Sách bài tập Hoá học 10

Giải Bài 9.14 trang 26 SBT Hoá học 10

Bài 9. Ôn tập chương 2   Đã kiểm chéo

Đề bài

Quá trình sản xuất aluminium từ quặng bauxite gồm tinh chế bauxite và trộn Al2O3Al_2O_3 thu được với cryolite (Na3AlF6Na_3AlF_6) rồi điện phân nóng chảy. Trường hợp bể điện phân chưa đúng tiêu chuẩn, sản phẩm là Al có lẫn Na. Cho 1,0 g hỗn hợp sản phẩm phản ứng với dung dịch sulfuric acid loãng, dư, thoát ra 1336,7 mL khí hydrogen (25 °C và 1 bar).

a) Xác định độ tinh khiết của aluminium trong sản phẩm.

b) Viết công thức oxide ứng với hoá trị cao nhất, hydroxide tương ứng của các kim loại trên.

c) So sánh tính acid – base giữa các oxide, hydroxide tương ứng đó. Giải thích.

Lời giải

## a) Xác định độ tinh khiết của aluminium

Phương trình hoá học (dung dịch H2SO4H_2SO_4 loãng, dư):

2Al+3H2SO4→Al2(SO4)3+3H2↑2Al + 3H_2SO_4 \rightarrow Al_2(SO_4)_3 + 3H_2\uparrow

2Na+H2SO4→Na2SO4+H2↑2Na + H_2SO_4 \rightarrow Na_2SO_4 + H_2\uparrow

Ở điều kiện chuẩn (25 °C và 1 bar), 1 mol khí chiếm thể tích 24,79 L nên:

nH2=1,336724,79≈0,05392n_{H_2} = \dfrac{1,3367}{24,79} \approx 0,05392 (mol)

Gọi số mol Al và Na trong 1,0 g sản phẩm lần lượt là xx và yy.

Theo phương trình hoá học: 1 mol Al giải phóng 1,5 mol H2H_2; 1 mol Na giải phóng 0,5 mol H2H_2. Ta có hệ phương trình:

27x+23y=1,027x + 23y = 1,0 (I)

1,5x+0,5y=0,053921,5x + 0,5y = 0,05392 (II)

Từ (II): y=0,10784−3xy = 0,10784 - 3x, thế vào (I):

27x+23(0,10784−3x)=1,0⇒42x=1,48032⇒x≈0,03525;  y≈0,002127x + 23(0,10784 - 3x) = 1,0 \Rightarrow 42x = 1,48032 \Rightarrow x \approx 0,03525;\; y \approx 0,0021

Khối lượng Al: mAl=27⋅0,03525≈0,9517m_{Al} = 27 \cdot 0,03525 \approx 0,9517 (g)

Độ tinh khiết của aluminium: 0,95171,0⋅100%≈95,2%\dfrac{0,9517}{1,0} \cdot 100\% \approx 95,2\% (Na chiếm khoảng 4,8%).

(Lưu ý: đáp án in trong sách tính nH2=1,33670,082⋅298≈0,0547n_{H_2} = \dfrac{1,3367}{0,082 \cdot 298} \approx 0,0547 mol, tức dùng hằng số khí của đơn vị atm cho áp suất 1 bar, nên được 97,47%. Dùng đúng thể tích mol 24,79 L/mol ở 25 °C, 1 bar theo SGK thì kết quả là 95,2%.)

##

b) Oxide ứng với hoá trị cao nhất và hydroxide tương ứng

Na thuộc nhóm IA, hoá trị cao nhất là I: oxide cao nhất là Na2ONa_2O, hydroxide tương ứng là NaOHNaOH.

Al thuộc nhóm IIIA, hoá trị cao nhất là III: oxide cao nhất là Al2O3Al_2O_3, hydroxide tương ứng là Al(OH)3Al(OH)_3.

##

c) So sánh tính acid – base

Na2ONa_2O là basic oxide, NaOHNaOH là base mạnh; Al2O3Al_2O_3 là oxide lưỡng tính, Al(OH)3Al(OH)_3 là hydroxide lưỡng tính (tan được trong cả dung dịch acid và dung dịch base).

So sánh tính base: Na2O>Al2O3Na_2O > Al_2O_3 và NaOH>Al(OH)3NaOH > Al(OH)_3 (tính acid biến đổi ngược lại).

Giải thích: Na và Al cùng thuộc chu kì 3. Từ Na đến Al, điện tích hạt nhân tăng, bán kính nguyên tử giảm nên tính kim loại giảm dần; do đó tính base của oxide và hydroxide tương ứng giảm dần, tính acid tăng dần.

Đáp số

Độ tinh khiết của Al ≈ 95,2% (với Vm = 24,79 L/mol ở 25 °C, 1 bar; đáp án sách dùng R = 0,082 cho 1 bar nên ra 97,47%)Na: Na₂O, NaOH; Al: Al₂O₃, Al(OH)₃Tính base: Na₂O > Al₂O₃ và NaOH > Al(OH)₃; Al₂O₃, Al(OH)₃ lưỡng tính — do tính kim loại giảm từ Na đến Al trong chu kì 3

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.