Sách bài tập Khoa học tự nhiên 9

Giải Bài 5.9 trang 16 SBT Khoa học tự nhiên 9

Bài 5. Khúc xạ ánh sáng

Đề bài

Chiếu tia sáng đơn sắc từ một khối chất lỏng ra không khí với góc tới 40°40° thì góc khúc xạ là 60°60°. Tính chiết suất của chất lỏng. Cho sin⁡40°≈0,64\sin 40° \approx 0,64; sin⁡60°≈0,87\sin 60° \approx 0,87.

Lời giải

Phân tích: Tia sáng truyền từ chất lỏng ra không khí. Gọi nn là chiết suất của chất lỏng, chiết suất của không khí là nkk≈1n_{kk} \approx 1.

- Góc tới (trong chất lỏng): i=40°i = 40°
- Góc khúc xạ (trong không khí): r=60°r = 60°

Áp dụng định luật khúc xạ ánh sáng:

n1sin⁡i=n2sin⁡rn_1 \sin i = n_2 \sin r

Tia đi từ chất lỏng (n1=nn_1 = n) sang không khí (n2=1n_2 = 1):

n⋅sin⁡40°=1⋅sin⁡60°n \cdot \sin 40° = 1 \cdot \sin 60°

Suy ra chiết suất của chất lỏng:

n=sin⁡60°sin⁡40°=0,870,64≈1,36n = \dfrac{\sin 60°}{\sin 40°} = \dfrac{0{,}87}{0{,}64} \approx 1{,}36

Kiểm tra lại: Vì tia đi từ môi trường chiết quang hơn (chất lỏng) ra môi trường chiết quang kém hơn (không khí) nên góc khúc xạ lớn hơn góc tới (60°>40°60° > 40°), và chiết suất của chất lỏng phải lớn hơn 1. Kết quả n≈1,36>1n \approx 1{,}36 > 1 là hợp lí.

Vậy chiết suất của chất lỏng là n≈1,36n \approx 1{,}36.

Đáp số

n ≈ 1,36

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.