Sách bài tập Khoa học tự nhiên 9

Giải Bài 25.7 trang 72 SBT Khoa học tự nhiên 9

Bài 25. Nguồn nhiên liệu   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tại sao sau khi khai thác, dầu mỏ lại phải đưa đến nhà máy lọc dầu? Ngoài việc sử dụng làm nhiên liệu, dầu mỏ còn có những ứng dụng quan trọng gì?

Lời giải

a) Vì sao sau khi khai thác, dầu mỏ phải đưa đến nhà máy lọc dầu?

Dầu mỏ khai thác lên (dầu thô) là một hỗn hợp phức tạp của rất nhiều hydrocarbon có số nguyên tử carbon khác nhau (từ các phân tử nhỏ đến các phân tử rất lớn), cùng một lượng nhỏ các hợp chất chứa oxygen, nitrogen, sulfur…

- Dầu thô ở dạng hỗn hợp này không sử dụng trực tiếp được vì chất lượng kém và lẫn nhiều tạp chất.
- Do đó phải đưa đến nhà máy lọc dầu để chưng cất phân đoạn: dựa vào nhiệt độ sôi khác nhau của các hydrocarbon, tách dầu thô thành các sản phẩm riêng có giá trị sử dụng như: khí dầu mỏ, xăng, dầu hỏa (dầu thắp), dầu diesel, dầu mazut, nhựa đường…
- Ngoài ra còn tiến hành cracking (bẻ gãy mạch) để chuyển các phân đoạn nặng (phân tử lớn, ít dùng) thành xăng và các sản phẩm nhẹ có giá trị cao hơn, đồng thời làm sạch tạp chất.

→ Nói cách khác, lọc dầu là để tách dầu thô thành các sản phẩm tinh khiết, có giá trị và sử dụng được, thay vì hỗn hợp thô ban đầu.

b) Ngoài làm nhiên liệu, dầu mỏ còn có những ứng dụng quan trọng gì?

Dầu mỏ (và các sản phẩm của nó) còn là nguồn nguyên liệu quan trọng cho công nghiệp hóa chất, dùng để sản xuất:

- Chất dẻo (nhựa, polymer), tơ sợi tổng hợp, cao su tổng hợp.
- Chất tẩy rửa, mỹ phẩm.
- Dược phẩm, phân bón, thuốc trừ sâu.
- Dung môi, sơn, nhựa đường để làm đường giao thông, dầu nhờn (dầu bôi trơn) cho máy móc…

→ Vì vậy dầu mỏ được coi là "vàng đen", vừa là nhiên liệu vừa là nguyên liệu quý cho nhiều ngành công nghiệp.

Đáp số

Dầu thô là hỗn hợp nhiều hydrocarbon lẫn tạp chất, phải lọc dầu (chưng cất phân đoạn, cracking) để tách thành các sản phẩm tinh khiết, có giá trị, sử dụng đượcDầu mỏ còn là nguyên liệu cho công nghiệp hóa chất: sản xuất chất dẻo, tơ sợi, cao su tổng hợp, dược phẩm, phân bón, chất tẩy rửa, nhựa đường, dầu nhờn…

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.