Sách bài tập Ngữ văn 10 Tập một

Giải Bài 5 trang 17 SBT Ngữ văn 10

Bài 3. Nghệ thuật thuyết phục trong văn nghị luận   Gợi ý trả lời

Đề bài

Lập luận của tác giả đoạn trích có thể giúp bạn hiểu thêm gì về các thuật ngữ *văn bản* và *tác phẩm*?

Gợi ý trả lời

Phân biệt hai thuật ngữ qua lập luận của tác giả:

a) Văn bản là sản phẩm ngôn từ do tác giả tạo ra và cố định lại (bằng chữ viết, bản in): gồm hệ thống câu chữ, hình ảnh, kết cấu… tồn tại khách quan, bất biến, ai đọc cũng thấy giống nhau. Lập luận của tác giả cho thấy *văn bản* mới chỉ là "vật liệu", là cái tồn tại ở dạng tiềm năng, chưa thực sự "sống".

b) Tác phẩm là văn bản *đã được người đọc tiếp nhận*. Khi người đọc đọc, cảm thụ, tưởng tượng, suy ngẫm và kiến tạo ý nghĩa, thì văn bản mới trở thành tác phẩm. Vì thế tác phẩm không chỉ thuộc về tác giả mà còn là kết quả của hoạt động đọc; mỗi người đọc, mỗi thời đại có thể làm cho một văn bản "sống" theo cách khác nhau, mở ra những ý nghĩa mới.

c) Điều hiểu thêm từ lập luận của tác giả:
- Văn bản và tác phẩm không đồng nhất: *văn bản* là cái có sẵn, cố định; *tác phẩm* là văn bản đã được hiện thực hóa qua tiếp nhận của người đọc.
- Vai trò của người đọc rất quan trọng: chính người đọc góp phần "hoàn thành", làm sống dậy và làm giàu ý nghĩa cho văn bản, biến nó thành tác phẩm.
- Nhờ đó, một văn bản có thể có nhiều cách hiểu, nhiều "đời sống" khác nhau — đó là tính mở và sức sống lâu bền của văn học.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.