Giải Bài 3.3 trang 20 SBT Ngữ văn 10
Đề bài
Theo bạn, khi viết văn bản này, tác giả đang ngầm đối thoại với ai?
(văn bản: Một đời như kẻ tìm đường (SGK Ngữ văn 10, tập hai, tr. 109))
Gợi ý trả lời
a) Xác định đối tượng đối thoại ngầm
Văn bản *Một đời như kẻ tìm đường* (Phan Văn Trường) là một bài viết mang tính chiêm nghiệm, tổng kết cả cuộc đời đi "tìm đường". Khi viết, tác giả không nói một mình mà ngầm hướng tới một người đối thoại cụ thể. Căn cứ vào nội dung và giọng điệu, có thể thấy tác giả đang ngầm đối thoại với những người trẻ tuổi (trong đó có hình ảnh chính tác giả thời trẻ) đang băn khoăn, lo lắng trước những ngã rẽ, những lựa chọn của cuộc đời và luôn đi tìm một "con đường" đúng đắn, một đích đến chắc chắn cho tương lai.
b) Lí giải, chứng minh
- Ngay từ nhan đề và mạch kể, tác giả bắt đầu từ câu hỏi quen thuộc của tuổi trẻ: *đi đâu, làm gì, chọn ngành nào, chọn hướng nào*. Đó chính là nỗi trăn trở muôn thuở của người trẻ trước bước ngoặt cuộc đời — nên lời của ông như lời đáp lại, chia sẻ với chính những băn khoăn ấy.
- Những lời khuyên, đúc kết (chẳng hạn: đích đến không quan trọng bằng hành trình; mỗi lựa chọn đều có giá trị; thành công hay hạnh phúc tùy ở cách ta sống và cho đi…) đều mang tính hướng dẫn, nhắn nhủ, tức là nói *với ai đó* còn đang phân vân chứ không phải độc thoại.
- Tác giả nhiều lần soi lại chính mình thời trẻ — một "kẻ tìm đường" đầy lo âu. Vì thế người đối thoại ngầm còn là cái tôi tuổi trẻ của chính tác giả: ông viết để trả lời cho những câu hỏi mà bản thân từng day dứt, đồng thời gửi gắm kinh nghiệm cho thế hệ sau.
→ Việc hình dung ra người đối thoại ngầm này giúp ta hiểu rõ mục đích viết: không nhằm khoe thành tựu mà nhằm sẻ chia, động viên, định hướng cho người trẻ bớt sợ hãi trước các lựa chọn, biết trân trọng chính hành trình sống của mình.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.