Giải Bài 3.4 trang 20 SBT Ngữ văn 10
Đề bài
Giọng điệu của tác giả trong các đoạn văn này là gì? Những yếu tố nào tạo nên giọng điệu đó?
(văn bản: Một đời như kẻ tìm đường (SGK Ngữ văn 10, tập hai, tr. 109))
Gợi ý trả lời
Bài 9 — Câu 3.4 (SBT Ngữ văn 10, tập hai, trang 21)
*Văn bản: Một đời như kẻ tìm đường — Phan Văn Trường (SGK Ngữ văn 10, tập hai, tr. 109)*
a) Giọng điệu của tác giả trong các đoạn văn
Giọng điệu bao trùm là giọng tâm tình, thủ thỉ, chân thành pha lẫn chất suy tư, chiêm nghiệm sâu sắc. Tác giả không lên giọng dạy đời hay áp đặt, mà như một người từng trải đang ngồi lại giãi bày, sẻ chia những trải nghiệm và bài học của cả một đời "tìm đường". Vì thế lời văn vừa gần gũi, ấm áp, vừa lắng đọng, trầm tĩnh, gợi cho người đọc cảm giác được trò chuyện, được đồng cảm.
b) Những yếu tố tạo nên giọng điệu đó
Giọng điệu ấy được hình thành từ các yếu tố sau:
- Ngôi kể thứ nhất, xưng "tôi": tác giả trực tiếp kể lại hành trình, lựa chọn và vấp váp của chính mình, khiến lời văn mang đậm màu sắc tự thuật, chân thật và tin cậy.
- Nội dung là trải nghiệm, kí ức và chiêm nghiệm cá nhân: những câu chuyện về việc chọn ngành, chọn nghề, những ngã rẽ của cuộc đời… được kể lại rồi rút ra bài học, tạo nên chất suy tư, triết lí nhẹ nhàng mà thấm thía.
- Việc sử dụng câu hỏi và các câu khẳng định mang tính đúc kết: những câu hỏi tu từ, những câu nêu lên quy luật của đời sống (ví dụ về ý nghĩa của việc "tìm đường", về hạnh phúc nằm ở hành trình chứ không chỉ ở đích đến) vừa khơi gợi người đọc cùng suy ngẫm, vừa thể hiện sự chín chắn, từng trải.
- Từ ngữ, lời văn giản dị, gần gũi như lời trò chuyện: cách diễn đạt mộc mạc, chân tình, không cầu kì, tạo cảm giác thân mật, như đang tâm sự trực tiếp với người đọc.
- Thái độ, tình cảm của người viết: sự khiêm nhường khi nhìn lại đời mình, niềm tin và cái nhìn lạc quan, bao dung trước những "ngã rẽ" của số phận đã làm nên chất ấm áp, nâng đỡ trong giọng điệu.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.