Sách bài tập Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Bài 3.5 trang 20 SBT Ngữ văn 10

Bài 9. Hành trang cuộc sống   Gợi ý trả lời

Đề bài

"Đi đường nào rồi cũng có thể thành công, chọn lối nào rồi cũng có khả năng đạt hạnh phúc, vì hạnh phúc và thành công không tuỳ thuộc vào con đường chúng ta đi, mà vào tâm trạng tự tại của chúng ta, cũng như vào những giá trị mà chúng ta gieo ngay trên những nẻo đường đã đi qua". Bạn có đồng ý với nhận định này của tác giả không? Vì sao?
(văn bản: Một đời như kẻ tìm đường (SGK Ngữ văn 10, tập hai, tr. 109))

Gợi ý trả lời

a) Xác định nội dung nhận định

Nhận định của tác giả trong *Một đời như kẻ tìm đường* nêu lên một quan niệm về thành công và hạnh phúc:

- "Đi đường nào rồi cũng có thể thành công, chọn lối nào rồi cũng có khả năng đạt hạnh phúc" → mọi con đường, mọi lựa chọn đều mở ra cơ hội.
- "vì hạnh phúc và thành công không tuỳ thuộc vào con đường chúng ta đi, mà vào tâm trạng tự tại của chúng ta, cũng như vào những giá trị mà chúng ta gieo ngay trên những nẻo đường đã đi qua" → điều quyết định không phải là *con đường nào* mà là *thái độ sống* (tâm thế an nhiên, chủ động, bình thản) và *những giá trị tốt đẹp ta tạo ra, cống hiến* trên hành trình ấy.

b) Nêu rõ thái độ: đồng ý với nhận định

Em đồng ý với nhận định này của tác giả.

c) Lí giải vì sao đồng ý (lập luận và dẫn chứng)

*Thứ nhất*, cuộc đời không có một con đường "đúng" duy nhất dẫn tới thành công. Mỗi ngả rẽ đều ẩn chứa cơ hội và thử thách riêng; không ai biết chắc con đường mình không chọn sẽ tốt hơn hay xấu hơn. Vì thế, băn khoăn, nuối tiếc về lựa chọn là vô ích. Chính tác giả — từ trải nghiệm cả đời "tìm đường" rồi nhận ra mình luôn được "đường tìm" — đã đi đến kết luận bình thản ấy.

*Thứ hai*, thành công và hạnh phúc là cảm nhận từ bên trong, phụ thuộc vào "tâm trạng tự tại". Người biết sống an nhiên, chủ động, hài lòng và tận hưởng những gì mình làm thì ở hoàn cảnh nào cũng thấy ý nghĩa; ngược lại, người luôn so đo, bất mãn thì dù đi con đường "tốt nhất" cũng khó thấy hạnh phúc. Hạnh phúc do đó là lựa chọn thái độ, không phải phần thưởng cố định của một con đường.

*Thứ ba*, điều làm nên giá trị một đời người là "những giá trị mà chúng ta gieo" trên đường đi — tức những đóng góp, điều tốt đẹp ta tạo ra cho mình và cho người khác. Dù ở nghề nghiệp, vị trí nào, nếu ta sống tử tế, cống hiến và để lại điều có ích thì hành trình ấy đã thành công và đáng sống. Thực tế có nhiều người ở công việc rất bình thường nhưng vẫn được yêu quý, trân trọng nhờ cách sống đẹp và những giá trị họ lan tỏa.

d) Mở rộng, rút ra bài học

Tuy đồng ý, cũng cần hiểu đúng: nhận định không có nghĩa là lựa chọn con đường nào cũng như nhau nên cứ phó mặc, buông xuôi. Việc cân nhắc, nỗ lực lựa chọn vẫn cần thiết; điều tác giả muốn nhấn mạnh là *sau khi đã chọn*, hãy sống hết mình với tâm thế tích cực và không ngừng gieo những giá trị tốt đẹp. Từ đó, mỗi người rút ra bài học: đừng quá lo sợ chọn sai đường, hãy giữ tâm thế an nhiên, chủ động và sống sao cho hành trình của mình để lại những điều ý nghĩa.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.