Giải Bài 4.1 trang 20 SBT Ngữ văn 10
Đề bài
Đọc lại văn bản Mãi mãi tuổi hai mươi của Nguyễn Văn Thạc trong SGK Ngữ văn 10, tập hai (tr. 121 – 123) và trả lời các câu hỏi:
Tìm các chi tiết miêu tả người trần thuật xưng "tôi" trong văn bản. Những chi tiết đó cho thấy đặc điểm gì của người trần thuật xưng "tôi"?
(văn bản: Mãi mãi tuổi hai mươi – Nguyễn Văn Thạc (SGK Ngữ văn 10, tập hai, tr. 121 – 123))
Gợi ý trả lời
Các chi tiết miêu tả người trần thuật xưng "tôi" trong văn bản *Mãi mãi tuổi hai mươi* (Nguyễn Văn Thạc)
Văn bản là những trang nhật ký, nên người trần thuật xưng "tôi" chính là tác giả – người lính trẻ Nguyễn Văn Thạc. Qua lời tự bạch, "tôi" hiện lên qua các nhóm chi tiết sau:
a) Chi tiết về hoàn cảnh, lứa tuổi và lựa chọn của "tôi"
- "Tôi" là một thanh niên vừa rời ghế nhà trường, gác lại ước mơ, việc học và cuộc sống riêng để lên đường nhập ngũ, ra chiến trường.
- "Tôi" ghi lại cảm xúc trong ngày sinh nhật, nhớ về Hà Nội, về mái trường, về những người thân yêu – cho thấy "tôi" đang ở độ tuổi hai mươi đẹp nhất của đời người.
b) Chi tiết về đời sống nội tâm, tình cảm của "tôi"
- "Tôi" bộc lộ nỗi nhớ nhà, nhớ Hà Nội, nhớ người thân, nhớ những kỷ niệm tuổi trẻ bằng giọng văn tha thiết, giàu cảm xúc.
- "Tôi" nhiều lần tự hỏi, tự đối thoại với chính mình, suy tư về lẽ sống, về ý nghĩa của tuổi trẻ, về sự sống và cái chết.
- "Tôi" rung động trước thiên nhiên, trước vẻ đẹp của cuộc sống, yêu tha thiết từng khoảnh khắc được sống.
c) Chi tiết về lý tưởng, nghị lực của "tôi"
- Dù nhớ nhung, tiếc nuối tuổi trẻ, "tôi" vẫn tự nguyện, tự giác dấn thân vào cuộc chiến đấu vì Tổ quốc, sẵn sàng hy sinh.
- "Tôi" tự động viên mình phải sống xứng đáng, phải cống hiến, không được hèn nhát, phải giữ trọn lý tưởng của tuổi hai mươi.
Những đặc điểm của người trần thuật xưng "tôi" được thể hiện qua các chi tiết đó
Từ các chi tiết trên, người trần thuật xưng "tôi" hiện lên là:
- Một người lính trẻ (tuổi hai mươi) giàu tình cảm, tâm hồn nhạy cảm, tinh tế: yêu quê hương, gia đình, bạn bè, yêu cuộc sống và thiết tha gắn bó với tuổi trẻ của mình.
- Một con người có đời sống nội tâm phong phú, luôn suy tư, trăn trở về lẽ sống, về ý nghĩa cuộc đời và trách nhiệm của bản thân với đất nước.
- Một thanh niên có lý tưởng cao đẹp, giàu nghị lực và tinh thần trách nhiệm: dám gác lại hạnh phúc riêng, sẵn sàng hy sinh cho Tổ quốc, sống hết mình và sống có ích.
→ "Tôi" là hình ảnh tiêu biểu cho thế hệ trẻ Việt Nam thời chống Mỹ: vừa lãng mạn, trong sáng, vừa dũng cảm, kiên cường, sống đẹp và sống có lý tưởng.
*(Lưu ý: Vì là người trần thuật xưng "tôi" trong nhật ký, điểm nhìn trần thuật mang tính chủ quan, chân thực và xúc động, giúp người đọc trực tiếp cảm nhận được tâm hồn và lý tưởng của nhân vật.)*
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.