Sách bài tập Ngữ văn 10 Tập một

Giải Bài tập 2 trang 61 SBT Ngữ văn 10

Nói và nghe (SBT Ngữ văn 10, tập một)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Để lập đề cương cho bài phát biểu ý kiến tham gia cuộc thảo luận về ý nghĩa của thơ đối với cuộc sống của mỗi con người, trước hết bạn phải tìm ý. Các câu hỏi tìm ý có thể là:
– Nghệ thuật thơ nảy sinh từ đâu?
– Nội dung của thơ thường gồm những gì? Những nội dung ấy có mối quan hệ như thế nào đối với đời sống con người?
– Nếu không có thơ, phương diện nào trong đời sống của con người sẽ bị ảnh hưởng tiêu cực?
– Người ta thường có nhu cầu tìm đến thơ trong những tình huống nào?
– Thơ có thể giúp gì cho con người trong việc giải đáp những câu hỏi về đời sống?
– Điều gì ở thơ hấp dẫn người đọc?
– Con người cần có ứng xử như thế nào với thơ và các yếu tố có liên quan?
Cần ghi ngắn gọn ra giấy tất cả những ý được hình thành qua việc trả lời các câu hỏi trên và sắp xếp chúng theo từng phần rõ ràng: Mở đầu, Triển khai, Kết luận.

Gợi ý trả lời

## Hướng dẫn lập đề cương bài phát biểu

Về ý nghĩa của thơ đối với cuộc sống của mỗi con người

### a) Tìm ý (trả lời lần lượt các câu hỏi gợi ý)

- Nghệ thuật thơ nảy sinh từ đâu? Thơ nảy sinh từ nhu cầu bộc lộ tình cảm, cảm xúc mãnh liệt của con người trước cuộc sống; từ rung động trước thiên nhiên, con người, số phận; từ khát vọng được giãi bày, chia sẻ và tìm sự đồng cảm.

- Nội dung của thơ thường gồm những gì? Quan hệ với đời sống? Thơ phản ánh thế giới nội tâm (tình cảm, cảm xúc, suy tư) và cả bức tranh đời sống được nhìn qua lăng kính tâm hồn. Những nội dung ấy gắn bó máu thịt với đời sống: thơ sinh ra từ đời sống và trở lại nuôi dưỡng, làm giàu đời sống tinh thần của con người.

- Nếu không có thơ, phương diện nào bị ảnh hưởng tiêu cực? Đời sống tình cảm, tâm hồn sẽ nghèo nàn, khô cằn; con người thiếu đi một phương tiện để thanh lọc cảm xúc, bồi đắp cái đẹp và sự tinh tế.

- Người ta tìm đến thơ trong những tình huống nào? Khi vui, buồn, cô đơn, yêu thương, mất mát; khi cần được an ủi, sẻ chia; khi muốn lưu giữ và gọi tên những rung động khó nói thành lời.

- Thơ giúp gì cho con người trong việc giải đáp những câu hỏi về đời sống? Thơ không trả lời theo lối lí lẽ mà gợi mở, thức tỉnh; giúp con người hiểu mình, hiểu người, hiểu lẽ sống, nhận ra ý nghĩa và vẻ đẹp của cuộc đời.

- Điều gì ở thơ hấp dẫn người đọc? Vẻ đẹp của ngôn từ, hình ảnh, nhạc điệu; chiều sâu cảm xúc và tư tưởng; khả năng đồng cảm và lay động tâm hồn.

- Con người cần ứng xử thế nào với thơ? Trân trọng, đọc thơ bằng tâm hồn nhạy cảm; nuôi dưỡng thói quen đọc thơ; giữ gìn và lan tỏa giá trị của thơ ca.

###

b) Sắp xếp các ý thành đề cương theo ba phần

MỞ ĐẦU
- Nêu vấn đề: Thơ là một loại hình nghệ thuật ngôn từ gắn bó lâu đời với con người.
- Khẳng định: Thơ có ý nghĩa quan trọng, không thể thiếu đối với đời sống tinh thần của mỗi con người.

TRIỂN KHAI
1. *Nguồn gốc của thơ:* Thơ nảy sinh từ nhu cầu bộc lộ tình cảm và khát vọng sẻ chia của con người.
2. *Nội dung và mối quan hệ của thơ với đời sống:* Thơ phản ánh thế giới tâm hồn và đời sống; sinh ra từ đời sống và trở lại bồi đắp đời sống tinh thần.
3. *Ý nghĩa, vai trò của thơ:*
- Thơ an ủi, sẻ chia, là người bạn trong mọi cung bậc buồn vui của con người.
- Thơ thanh lọc tâm hồn, bồi đắp cảm xúc và cái đẹp; nếu thiếu thơ, đời sống tinh thần sẽ nghèo nàn.
- Thơ gợi mở, thức tỉnh, giúp con người hiểu mình, hiểu người và lẽ sống.
4. *Sức hấp dẫn của thơ:* Vẻ đẹp ngôn từ, hình ảnh, nhạc điệu và chiều sâu cảm xúc, tư tưởng; khả năng đồng cảm, lay động lòng người.
5. *Cách ứng xử với thơ:* Trân trọng, đọc thơ bằng tâm hồn; nuôi dưỡng thói quen đọc thơ; giữ gìn và lan tỏa giá trị thơ ca.

KẾT LUẬN
- Khẳng định lại: Thơ là một phần không thể thiếu, làm phong phú và đẹp đẽ hơn đời sống tâm hồn con người.
- Liên hệ: Mỗi người, nhất là tuổi trẻ, nên tìm đến thơ, yêu thơ để nuôi dưỡng tâm hồn mình.

> *Lưu ý khi phát biểu:* ghi ý ngắn gọn, chọn dẫn chứng thơ tiêu biểu để minh họa; trình bày rõ ràng, có cảm xúc; chú ý thời gian và tương tác với người nghe.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.